Flash

Shifrat e reja/ Kina përballet me një bombë demografike

Lapsi.al 19 January 2026
Shifrat e reja/ Kina përballet me një bombë demografike

Popullsia e Kinës ra për të katërtin vit radhazi në vitin 2025, ndërsa norma e lindshmërisë ra në një tjetër nivel rekord, pavarësisht futjes së politikave që synonin të inkurajonin njerëzit të kishin fëmijë.

Lindjet e regjistruara ranë në 7.92 milionë në vitin 2025, ose 5.63 për çdo 1,000 banorë, një rënie prej 17% nga 9.54 milionë në vitin 2024, dhe niveli më i ulët që nga fillimi i regjistrimeve në vitin 1949.

Popullsia u ul me 3.39 milionë në 1.405 miliardë, një rënie më e shpejtë se në vitin 2024, ndërsa vdekjet u rritën në 11.31 milionë nga 10.93 milionë në vitin 2024, sipas të dhënave të publikuara nga Byroja Kombëtare e Statistikave e Kinës (NBS).

Yi Fuxian, demograf në Universitetin e Wisconsin–Madison, tha se lindjet në vitin 2025 ishin “afërsisht në të njëjtin nivel si në vitin 1738, kur popullsia e Kinës ishte vetëm rreth 150 milionë”. 

Rënia vjen pavarësisht viteve të politikave nga Pekini që synonin të rrisnin normën e dobët të lindshmërisë. Këtë vit, qeveria ndau 90 miliardë juanë (rreth 10 miliardë dollarë) për programin e saj të parë mbarëkombëtar të subvencionimit të kujdesit për fëmijët, për fëmijët nën moshën tre vjeç. Ka gjithashtu plane për të zgjeruar sigurimin shëndetësor kombëtar për të mbuluar të gjitha shpenzimet që lidhen me lindjen, përfshirë trajtimet IVF.

Por të rinjtë ende mendojnë se është shumë e shtrenjtë të kesh fëmijë, veçanërisht në një periudhë papunësie të lartë dhe rritjeje të ngadalësuar ekonomike. “Duke pasur parasysh mjedisin aktual, është mrekulli që dikush është i gatshëm të ketë fëmijë,” shkroi një përdorues në Weibo.

Kostoja mesatare e rritjes së një fëmije në Kinë deri në moshën 18 vjeç është 538,000 juanë, më shumë se 6.3 herë GDP-ja për frymë, krahasuar me 4.11 herë në SHBA ose 4.26 herë në Japoni, sipas një think-tanku kërkimor për popullsinë në Kinë. Kostoja është edhe më e lartë në qytetet kineze.

Dekadat e politikës së një fëmije nënkuptojnë se brezi aktual i të rriturve në moshë riprodhuese është i kushtëzuar shoqërisht të favorizojë familjet me një fëmijë. Efektet e politikës, e cila u hoq në vitin 2017, nënkuptojnë gjithashtu se po tkurret edhe grupi i njerëzve në moshë riprodhuese, ndërsa popullsia e Kinës po plaket me shpejtësi.

Këtë vit, Kina gjithashtu hoqi prezervativët nga lista e artikujve të përjashtuar nga TVSH-ja, që do të thotë se mbi ta do të aplikohet një normë tatimore prej 13%, duke ngritur shqetësime se qeveria po përpiqet ta bëjë më të vështirë shmangien e shtatzënisë. Kontraceptivë falas janë ende të disponueshëm përmes programeve të financuara nga qeveria. Por shumë përdorues të internetit në Kinë parashikuan se norma e lindshmërisë do të vazhdonte të binte në të ardhmen.

Norma e vdekjeve në Kinë prej 8.04 për çdo 1,000 banorë në vitin 2025 ishte më e larta që nga viti 1968. Popullsia është në rënie që nga viti 2022 dhe po plaket me shpejtësi, duke e komplikuar planin e Pekinit për të rritur konsumin e brendshëm dhe për të frenuar borxhin.

Personat mbi 60 vjeç përbëjnë rreth 23% të popullsisë totale, sipas të dhënave të NBS. Deri në vitin 2035, numri i njerëzve mbi 60 vjeç parashikohet të arrijë në 400 milionë, afërsisht e barabartë me popullsinë e SHBA-së dhe Italisë së bashku, që do të thotë se qindra milionë njerëz ka të ngjarë të largohen nga fuqia punëtore në një kohë kur buxhetet e pensioneve janë tashmë nën presion.

Kina ka rritur tashmë moshat e daljes në pension, me burrat që tani pritet të punojnë deri në moshën 63 vjeç në vend të 60, dhe gratë deri në 58 vjeç në vend të 55.

Martesat në Kinë ranë me një të pestën në vitin 2024, rënia më e madhe e regjistruar ndonjëherë, me më shumë se 6.1 milionë çifte që u regjistruan, nga 7.68 milionë në vitin 2023. Martesat zakonisht janë një tregues paraprak për normat e lindshmërisë në Kinë.

Demografët thonë se një vendim në maj 2025 për të lejuar çiftet të martohen kudo në vend, dhe jo vetëm në vendbanimin e tyre, ka gjasa të çojë në një rritje të përkohshme të lindjeve.

Martesat u rritën me 22.5% nga viti në vit në 1.61 milionë në tremujorin e tretë të vitit 2025, duke e vendosur Kinën në rrugën për të ndalur një rënie vjetore pothuajse dhjetëvjeçare. Të dhënat e plota për vitin 2025 do të publikohen më vonë këtë vit.

Autoritetet po përpiqen gjithashtu të promovojnë “pikëpamje pozitive për martesën dhe lindjen e fëmijëve”, teksa kërkojnë të kundërshtojnë efektet afatgjata të politikës së një fëmije, e cila ishte në fuqi nga viti 1980 deri në 2015 dhe ndihmoi në uljen e varfërisë, por riformësoi shoqërinë kineze.

Lëvizja e popullsisë e ka përkeqësuar sfidën demografike, me një numër të madh njerëzish që lëvizin nga zonat rurale në qytete, ku rritja e fëmijëve është më e shtrenjtë. Shkalla e urbanizimit të Kinës ishte 68% në vitin 2025, nga rreth 43% në vitin 2005.

Hartimi i politikave e ka bërë planifikimin e popullsisë një pjesë të rëndësishme të strategjisë ekonomike të vendit. Këtë vit, Pekini përballet me kosto të mundshme prej rreth 180 miliardë juanësh (25.8 miliardë dollarë / 19.3 miliardë paund) për të rritur lindjet, sipas vlerësimeve të Reuters.

Hu Xijin, ish-kryeredaktor i tabloidit nacionalist Global Times, shkroi në Weibo se drejtuesit provincialë duhet të vlerësohen sipas normave të lindshmërisë në rajonet e tyre, po aq sa sipas performancës së GDP-së. “Sapo ky tregues të përfshihet, vëmendja e transferuar nga qeveria te shoqëria do të pësojë një ndryshim cilësor,” shkroi Hu.

Kina ka një nga normat më të ulëta të fertilitetit në botë, rreth një lindje për çdo grua, shumë poshtë nivelit të zëvendësimit prej 2.1. Vende të tjera të Azisë Lindore, përfshirë Tajvanin, Korenë e Jugut dhe Singaporin, kanë nivele të ngjashme të ulëta fertiliteti, rreth 1.1 lindje për çdo grua.

Grupi i grave në moshë riprodhuese në Kinë, i përcaktuar nga OKB-ja si gratë nga 15 deri në 49 vjeç, parashikohet të tkurret me më shumë se dy të tretat, në më pak se 100 milionë, deri në fund të shekullit.

The Guardian, përgatiti në shqip ©LAPSI.AL 

Të këshilluara

ide

Rama dhe psikologjia e masave: Rruga e fashizmit hapet nëse mposhtet ptotesta

Në rastin e protestave aktuale, thelbi nuk është “urrejtja e masës” ndaj zhvillimit. Thelbi është se një pjesë e madhe e shoqërisë nuk pranon më që “zhvillimi” të përkufizohet vetëm nga qeveria, investitori dhe propaganda. Qytetarët po thonë se zhvillimi duhet të matet edhe me demokraci, drejtësi, mjedis, punë dinjitoze, llogaridhënie dhe të drejtën e qytetarëve për të vendosur mbi hapësirat ku jetojnë

21:27 Klevis Kolasi

MOTI TIRANA

25°c

KËMBIMI EURO

94.89

aktuale

Ndiqe Lapsin edhe në

Me interes nga publiku

Me sytë katër

PAPARAZZI