Ka një fije të kuqe që përshkon gjithë karrierën e brazilianit Zé Maria: lëvizja. Në krahun e djathtë, kur vraponte deri në fund për të vendosur një top të fortë në zonë, dhe jashtë fushës, në një rrugëtim që e çoi nga Brazili në Itali, nga Serie A në kampionate në gjysmën e botës, ndër to edhe në Shqipëri. Mbrojtës i krahut modern përpara se futbolli të bëhej vërtet “modern”, me fanellën e Interit, të Seleçaos dhe simbol i një Perugia të aftë të befasonte Europën: sot Zé Maria e vështron futbollin me syrin e atij që e ka jetuar në të gjitha format e tij.
Ish-trajneri i Tiranës është një njeri fushe, që nuk ka reshtur kurrë së studiuari lojën dhe evoluimet e saj. José Marcelo Ferreira, i njohur si Zé Maria, rikujton etapat e karrierës së tij, analizon futbollin e sotëm dhe i rrëfen Fanpage.it çfarë do të thotë të mbetesh besnik ndaj identitetit tënd, edhe kur topi pushon së rrotulluari.
Zé Maria, çfarë bën sot?
“Në këtë moment jam duke pritur. Ka pasur disa biseda, por asgjë që të më ketë entuziazmuar vërtet. Preferoj të qëndroj i ndalur sesa të pranoj diçka që nuk e ndiej deri në fund.”
Ke punuar shumë me të rinjtë në rrugëtimin tënd si trajner: çfarë ka ndryshuar krahasuar me brezin tënd?
“Dallimet janë të shumta. Më parë punohej shumë më tepër mbi teknikën bazë. Sot futbolli modern fokusohet te intensiteti, hapësirat e ngushta dhe zotërimi i topit, por kemi humbur rrugës gjëra të rëndësishme: vrapimi i gjatë, krosi, gjuajtja nga distanca dhe goditja me kokë. Të gjithë elementë që mbeten themelorë në futboll, edhe pse flasim pak për to dhe i marrim si të mirëqena.”
Në cilën skuadër do ta shihje veten mirë sot?
“Absolutisht po. Në sistemin e lojës së Chivu-s do të gjeja veten shumë mirë, ashtu si edhe në atë të Gasperini-t. Më pëlqente të arrija në fundore, të krosoja dhe të jepja asist. Ishte një karakteristikë e imja dhe sot ato hapësira po kthehen.”
Në Perugia ke jetuar ndoshta periudhën më intensive të karrierës: çfarë e bëri të veçantë atë përvojë?
“Një bashkim gjërash: Cosmi, ambienti dhe ai i çmenduri Gaucci. Kishte kompetencë, guxim dhe një projekt të qartë. Ishte një futboll familjar, autentik. Çdo dy javë hanim darkë me tifozët, ndihej besimi. Kur një lojtar e ndien këtë, jep maksimumin.”
Në ato vite disa ‘big’ u interesuan për ju, por ofertat u refuzuan gjithmonë: pse?
“Sepse isha mirë në Perugia. Erdhi oferta nga Lazio, Roma, Napoli, Juve, Fiorentina. Gaucci i refuzoi të gjitha. Vetëm në 2004 më la të shkoja dhe ishte e drejtë kështu: isha 32 vjeç dhe Interi ishte një mundësi e madhe.”
Pas shumë vitesh, çfarë kënaqësie ishte fitimi i Kupës Intertoto në 2003 me Perugia?
“Një përrallë. Nuk kishim presione, luanim për t’u argëtuar. Të mposhtje Wolfsburg-un në finale ishte e pabesueshme. Shkonim kudo për të luajtur ballëhapur, pa frikë.”
Më pas kaluat te Inter, pjesë e skuadrës 2005–2006 : A e ndien si tënden atë titull?
“Absolutisht po. Vendimin nuk e mora unë, e mori drejtësia sportive. Na u dha neve dhe unë e ndiej si timin.”
Jo të gjithë e kujtojnë, por ju erdhët në Itali falë Parmës: sa i vështirë ishte përplasja me Europën?
“Shumë. Vija nga Brazili, ku puna taktike ishte minimale. Por zgjodha Italinë sepse ishte kampionati më i fortë në botë. Ishte e pabesueshme. Mendo se refuzova Real Madridin për këtë: doja të sfidoja më të mirët dhe në atë moment ishin të gjithë në Itali.”
Ajo Parma ishte plot kampionë. Çfarë skuadre ishte?
“Shumë e re, por shumë e fortë: Buffon, Thuram, Cannavaro, Crespo, Chiesa, Stanic… dolëm të dytë pas Juventusit, duke barazuar përballjen direkte tre javë nga fundi pasi kishim qenë në avantazh pothuajse gjithë ndeshjen: ishim në -2 dhe mbetëm në -2. Një keqardhje. Me atë skuadër luajtëm Champions League-un e vetëm në historinë e Parmës, por skuadra nuk u përforcua siç duhet dhe dolëm menjëherë, edhe sepse niveli ishte shumë i lartë: ishte një nga turnetë e parë të hapur për vendet e para dhe të dyta. Të gjitha ishin shumë të forta.”
Zé Maria ka veshur fanellën e Seleçaos, duke fituar Copa América dhe Confederations Cup: çfarë do të thotë për një futbollist brazilian të arrijë atë nivel?
“Është maksimumi. Në Brazil jemi shumë të lidhur me Seleçaon dhe të arrish ato nivele është gjithmonë e vështirë. Të arrish edhe të fitosh trofe dhe të jesh zëvendësi i një lojtari të nivelit të Cafù ishte një nder i madh. Do të thotë të jesh mes më të mirëve në botë.”
Pas fushës, pankina. Si trajner ke bërë xhiron e gjysmës së botës: Rumani, Kenia dhe Shqipëri. Çfarë të kanë dhënë këto përvoja?
“Shumë. Kulturalisht dhe profesionalisht. Kam fituar në dy vende të ndryshme, kam valorizuar të rinj, kam mësuar gjuhë dhe mentalitete të reja. Më kanë bërë të rritem shumë.”
Duke parë pas, mungon diçka në karrierën tënde?
“Ndoshta vetëm Botërori i 2002-shit, i humbur për shkak dëmtimi. Por për pjesën tjetër jam i kënaqur: Kombëtarja, Interi, tituj, stadiume të mëdha si Maracanã… nuk mund të kërkoj më shumë.”
E ardhmja e Zé Maria? Po pret telefonatën e duhur?
“Shpresoj të kthehem shpejt në stërvitje. Kur të vijë projekti i duhur, do të jem gati.”
