Planifikimi dhe zhvillimi i investimeve publike gjatë vitit 2024 ka shfaqur në mënyrë të pavarur, të lidhura me fëmijët me paqëndrueshmërinë e planeve buxhetore dhe problematike strukturore në menaxhimin e projekteve të kapitalit.
Të dhënat nga “Deklarata e Posaçme e Rreziqeve Fiskale” nga Ministria e Financave për fitin 2024 rezulton se procesi është i kufizuar në kuadrin ligjor në fuqi, ndryshimet e shpeshta gjatë gjithë vitit kanë krijuar pasiguri për financat publike.
Gjatë vitit 2024, planet buxhetore për shpenzimet kapitale janë rishikuar disa herë përmes akteve normative. Në vijimësi, diferencat mes projektbuxhetit, buxheti i fillimit dhe atij të fundit kanë evidentuar shpenzimet për buxhetin e shtetit, çuar në një afat të caktuar të projekteve ose në vazhdim e sipër.
Të dhënat e Ministrisë së Financave rezultatet e devijimit të ndjeshme mes fillimit të PBA-së, buxhetit fillestar dhe atij fundi për shpenzimet kapitale, çka tregoi pasiguri në menaxhimin e afateve të investimeve publike. Këto luhatje kanë funksionuar parashikueshmërinë e financimit dhe punës në kohë të projekteve.
Ministria e Financave është e qartë se, gjatë vitit janë evidentuar edhe problematika strukturore, që kanë ndikuar në koston e projekteve në nevojën për një shtesë të paparashikuar në PBA.
Vonesat lidhen, ndër të tjera, me analiza në lidhje e plotësohen të rejat për menaxhimin e investimeve publike, analizat e analizave të procedurave të përfituara në fillimin e projektit të projekteve, si edhe me rindërtimin e tyre shpeshherë të fondeve nga ministritë e shërbimeve dhe financave.
Një tjetër problem mbetet në një kohë të Listës Unike të Projekteve me Rëndësi Kombëtare, përfshin projektet që realizohen përmes partneriteteve publike-private.
Sipas deklaratave zyrtare, këtyre dy anëtarëve të mësimit për disiplinën fiskale dhe për efikasitetin e publikut. kërkojnë nevojën për një plan më të qëndrueshëm afatmesëm dhe për ata më rigoroz të kuadrit ligjor, në mënyrë që investimet publike të realizojnë me kosto më të kontrolluara dhe pa vonesa që rëndojnë financat e shtetit.
Shpenzimet për investime në 2024 janë sipas metodologjisë së miratuar me Vendimin e Këshillit të Ministrave nr. 887, datë 27 dhjetor 2022 për menaxhimin e investimeve publike, ndërsa financimi është i ndarë sipas udhëzimeve standarde për politikat e buxhetit, ndërkohë që ka dallime ekzistuese dhe atyre të reja.
Prioritet në financim janë projektet e kapitalit të papërfunduara që priten të mbyllen, projekteve ende të panisura por me mbështetjen e ligjshme të miratuara në Programin Buxhetor Afatmesëm (PBA), si edhe investimet e financimit gjatë vitit fiskal./Monitor.al
