Inteligjenca artificiale ka filluar të luftojë. Kundër nesh. Studiuesit në Anthropic, një nga kompanitë më të përparuara amerikane në fushën e IA-së, kanë identifikuar një grup hakerash të lidhur me Kinën, të cilët arritën të manipulonin një nga sistemet e saj, duke e transformuar atë në një agjent autonom. Kjo tregon se Kina nuk po ndërton vetëm armë dixhitale më të shpejta dhe më të fshehta, por po ndërton edhe një doktrinë ushtarake të inteligjencës artificiale.
Ishte vetëm çështje kohe. Kur do të ndodhë sulmi apo ndërhyrja e parë paraushtarake, duke përdorur vetëm inteligjencën artificiale? Tani mund t'i kthejmë foljet në kohën e shkuar. Kjo ndodhi në shtator. Me shumë mundësi, ishte Kina ajo që shkaktoi operacionin, ose autorizoi "agjentët armiqësorë" që e kryen atë. Historia është rindërtuar nga eksperti ligjor Nury Turkel në “Wall Street Journal”, në një artikull që meriton të lexohet si një dokument historik, sepse rrëfen sulmin e parë të madh të spiunazhit të kryer pothuajse tërësisht nga inteligjenca artificiale.
LEXO EDHE: Pro apo kundër “Diellës” në qeveri? Flasin ekspertët më të mirë të “Forbes”
Operacioni u zbulua nga viktima e tij e parë, Anthropic. Ajo është një nga kompanitë më të përparuara amerikane në fushën e IA-së. Studiuesit e saj identifikuan një grup hakerash të lidhur me Kinën, të njohur si “GTG-1002”, të cilët arritën të manipulonin një nga sistemet e tyre, “Claude Code”, duke e transformuar atë në një agjent autonom të aftë për të kryer një operacion sistematik infiltrimi.
Turkel vë theksin te kërcimi kryesor. Kjo nuk është ajo "ndihma" e zakonshme e IA-së. Nuk është mbështetje margjinale, nuk është një përshpejtim i detyrave të përsëritura. 80-90% e punës u krye nga makina. Claude arriti të hartëzojë sisteme, identifikoi objektiva të ndjeshëm, nxori të dhëna dhe përmblodhi informacione të dobishme. Njëlloj si një agjent 007 artificial që mëson zanatin gjatë rrugës.
LEXO EDHE: Diella, software kundër korrupsionit apo fasadë e re politike?
"Spiunazhi tradicional kibernetik", shkruan Turkel, "kërkon ekipe të mëdha të angazhuara në zbulim, hartëzim të sistemit, identifikim të cenueshmërisë dhe lëvizje anësore". Një ndërhyrje e sofistikuar mund të zgjasë ditë ose javë. Kina e ka kompresuar në mënyrë drastike atë kohë falë IA-së. Sulmuesit manipuluan Claude për të funksionuar si një agjent kibernetik autonom, duke hartuar sistemet e brendshme, duke identifikuar asete me vlerë të lartë, duke nxjerrë të dhëna dhe duke përmbledhur informacionin përpara se operatorët njerëzorë të merrnin vendime.
Ajo që është mbresëlënëse, përtej detajeve teknike, është pragu simbolik që është kapërcyer. Për vite me radhë, ekspertët na kanë thënë se IA mund të "ndihmojë" sulmet. Tani kemi prova se ajo mund t'i kryejë ato në mënyrë autonome, në një shkallë të gjerë, kundër objektivave të vërtetë: kompanive amerikane të teknologjisë, agjencive qeveritare, infrastrukturës kritike.
Dhe lehtësia është gjithashtu mbresëlënëse. Grupi kinez “GTG-1002” nuk përdori malware fantastiko-shkencorë ose mjete miliarda dollarëshe. Tashmë, e tëra çfarë duhet është të mblidhen mjete me burime të hapura - të disponueshme për çdo student të shkëlqyer ose haker aspirant - dhe t'i orkestrojnë ato me anë të inteligjencës artificiale. Ky është demokratizimi i fuqisë sulmuese. Dikur ishte privilegji i perandorive dixhitale, tani është brenda mundësive të lojtarëve shumë më të vegjël.
LEXO EDHE: “Forbes”: Diella, risi e Shqipërisë apo eksperiment i rrezikshëm dhe teatër politik
Sulmuesit e arritën këtë me një truk të thjeshtë. E bindën Claude se ishin ekspertë të sigurisë kibernetike, sikur po kryenin teste të autorizuara të cenueshmërisë. Ata i maskuan operacionet më të dyshimta si procedura rutinë. Dhe IA e bëri të vetën.
Kjo është pjesa që do të jetë objekt i shumë diskutimeve. Sistemet e projektuara për të qenë të sigurta mund të manipulohen përmes gjuhës, i njëjti mjet që ne njerëzit përdorim për të komunikuar, bindur dhe ngatërruar. Inteligjenca artificiale mund të mashtrohet, të lajkatohet dhe të manipulohet. Dhe sulmuesit duket se tashmë e dinë si ta bëjnë këtë.
Një përkufizim del nga raporti Anthropic: “Edhe në operacionin e spiunazhit, makina herë pas here "halucinonte", duke ekzagjeruar rëndësinë e informacionit të parëndësishëm”. Kjo është një pengesë e vërtetë për sulmin plotësisht autonom; por është gjithashtu një paralajmërim shqetësues, sepse nëse IA bën gabime, ajo mund të bëjë gabime me një shpejtësi dhe në një shkallë që asnjë njeri nuk mund ta kontrollojë.
LEXO EDHE: A është gati të shpërthejë flluska e AI dhe çfarë po i tremb analistët?
Ndoshta aspekti më strategjik është ky: Pekini nuk po përdor vetëm inteligjencën artificiale për të spiunuar perëndimorët. Po studion IA Perëndimore teksa e përdor atë, duke vëzhguar reagimet, gabimet dhe dobësitë e saj. Teksa ne përpiqemi të mbrojnë sistemet tona, ata po përdorin sistemet tona për të trajnuar të tyret.
Turkel na fton ta konsiderojmë këtë episod si një moment themelues, pak a shumë si virusi i parë kompjuterik në vitin 1988 ose vala e parë globale e ransomware-it. Një pikë kthese që shënon një fazë të re. Në luftën e ftohtë dixhitale, armët tani ndezin vetë.
Nuk jemi ende në autonomi të plotë, por drejtimi është vendosur. Sulmet e së ardhmes do të lëvizin brenda një viti me shpejtësi të paarritshme për ekipet njerëzore. Dhe vija ndarëse midis mbrojtjes dhe kundërsulmit do të bëhet më e paqartë, më e hollë, më e rrezikshme.
Pjesa tjetër - përgjigja amerikane, normat ndërkombëtare, gara e automatizuar e armatimeve - do të vijë. Për momentin, duhet të regjistrojmë ngjarjen, e cila ndihet si një datë që do të mbahet mend në tekstet shkollore të historisë në të ardhmen. Dita kur IA pushoi së qeni një konsulent dhe filloi të luftonte.
LEXO EDHE: Shuplaka e “The New York Times”: Diella nuk është mënyra për të qeverisur një vend
Kina nuk po ndërton vetëm armë dixhitale më të shpejta dhe më të qeta: po ndërton një doktrinë ushtarake të inteligjencës artificiale, e cila për Pekinin gjithmonë ka dy fytyra. E para është më e dukshme: IA si një shumëzues force, e aftë të përshpejtojë sulmet, dronët, satelitët dhe përgjimet. Fytyra e dytë, më e fshehtë, është IA si një mjet për mbledhjen dhe trajnimin e të dhënave.
Sulme si ai i rindërtuar nga Anthropic dhe i përshkruar nga Nury Turkel shërbejnë për të vjedhur të dhëna, sigurisht. Por mbi të gjitha, ato shërbejnë për të kuptuar se si reagon IA amerikane, ku dështojnë, cilat rrugë të shkurtra lejojnë dhe cilat mbrojtje janë të dukshme. Çdo përpjekje e dështuar prodhon një mësim. Çdo përpjekje e suksesshme vendos një precedent. ©Marrë nga Corriere della Sera, përshtati në shqip LAPSI.al
