“Samiti Trump–Putin” u shfaq si një blitz diplomatik, por realiteti politik e frenoi shpejt, shkruan BBC në një analizë të thelluar të problemit të madh që Trump po has me Rusin. Takimi u pezullua pa afat. Edhe përgatitjet ministrore u anuluan.
Raportimet për një samit të afërt mes udhëheqësve të SHBA-së dhe Rusisë, duket se janë ekzagjeruar shumë.
Vetëm disa ditë pasi Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, tha se planifikonte të takonte presidentin rus Vladimir Putin në Budapest, “brenda dy javësh a diçka e tillë”, samiti është pezulluar për një kohë të pacaktuar.
Një takim paraprak mes diplomatëve të lartë të dy vendeve është anuluar gjithashtu.
“Nuk dua të kem një takim të kotë,” u tha Presidenti Trump gazetarëve në Shtëpinë e Bardhë të martën pasdite. “Nuk dua të humbas kohën, ndaj do të shohim çfarë ndodh.”
Pasi arriti armëpushimin në Gaza, Trump e zhvendosi fokusin drejt Ukrainës, por terreni diplomatik atje është shumë më i ashpër.
Samiti që u hap dhe u mbyll menjëherë është vetëm kthesa më e fundit në përpjekjet e Trump-it për të ndërmjetësuar fundin e luftës në Ukrainë, një çështje që ka marrë sërish vëmendje për presidentin amerikan pasi ai bëri një armëpushim dhe marrëveshje shkëmbimi pengjesh në Gaza.
Duke folur në Egjipt javën e kaluar për të festuar atë marrëveshje armëpushimi, Trump iu kthye Steve Witkoff-it, negociatorit të tij kryesor diplomatik, me një kërkesë të re.
“Duhet ta mbyllim çështjen ‘Rusi’,” tha ai.
Megjithatë, rrethanat që u përshtatën për të bërë të mundur një përparim në Gaza për Witkoff-in dhe ekipin e tij mund të jenë të vështira për t’u përsëritur në një luftë në Ukrainë që po zgjat gati katër vjet.
Në Gaza, Trump pati futi presioni. Popullaritet në Izrael, kapitale politike me aleatët arabë, dhe një episod presioni ndaj Netanyahut. Në Ukrainë, këto leva mungojnë.
Sipas Witkoff-it, çelësi për të çelur një marrëveshje ishte vendimi i Izraelit për të sulmuar negociatorët e Hamasit në Katar. Ishte një lëvizje që zemëroi aleatët arabë të Amerikës, por i dha Trump-it një levë për të ushtruar presion ndaj kryeministrit izraelit Benjamin Netanyahu që të pranonte një marrëveshje.
Trump përfitoi nga një histori e gjatë në krah të Izraelit që nga mandati i tij i parë, përfshirë vendimin për të zhvendosur ambasadën e SHBA-ve në Jerusalem, për të ndryshuar qëndrimin e Amerikës mbi ligjshmërinë e vendbanimeve izraelite në Bregun Perëndimor dhe, më së fundi, mbështetjen e tij për fushatën ushtarake të Izraelit kundër Iranit.
Në fakt, presidenti i SHBA-së është më i popullarizuar mes izraelitëve sesa Netanyahu, një pozicion që i dha atij ndikim unik mbi liderin izraelit.
Shto këtu lidhjet politike dhe ekonomike të Trump-it me lojtarë kyç arabë në rajon, dhe ai kishte një peshë të madhe diplomatike për të shtyrë për një marrëveshje.
Ndërsa në luftën e Ukrainës, në të kundërt, Trump ka shumë më pak leva presioni. Gjatë nëntë muajve të fundit, ai është lëkundur mes përpjekjeve për të vënë nën presion herë Putinin e herë Zelenskin, të gjitha me pak efekt të dukshëm.
BBC shkruan se kërcënimet për sanksione dhe dërgesa armësh alternohen me tërheqje, një zigzag që i kufizon efektet praktike.
Trump ka kërcënuar të vendosë sanksione të reja ndaj eksporteve energjetike ruse dhe t’i japë Ukrainës armë të reja me rreze të gjatë veprimi. Por ai ka pranuar gjithashtu se ta bësh këtë mund të shqetësojë ekonominë globale dhe të përshkallëzojë më tej luftën.
Ndërkohë, presidenti e ka qortuar publikisht Zelenskin, duke pezulluar përkohësisht shkëmbimin e inteligjencës me Ukrainën dhe duke pezulluar dërgesat e armëve për vendin, vetëm që më pas të tërhiqej përballë aleatëve të shqetësuar europianë që paralajmërojnë se një kolaps i Ukrainës mund të destabilizojë të gjithë rajonin.
Trump-it i pëlqen të mburret me aftësinë e tij për t’u ulur dhe për të vulosur marrëveshje, por takimet ballë për ballë me Putinin dhe Zelenskin nuk duket t’i kenë afruar gjërat drejt një zgjidhjeje të luftës.
Sipas BBC, Kremlini duket se po luan edhe me egon, edhe me pritshmëritë e Trump-it për “deal”-e të shpejta.
Putini mund të jetë madje duke e përdorur dëshirën e Trump-it për një marrëveshje, dhe besimin e tij te marrëveshjet “ballë për ballë”, si mjet ndikimi ndaj tij.
Në korrik, Putini pranoi një samit në Alaskë pikërisht kur dukej e mundshme që Trump të miratonte një paketë sanksionesh të Kongresit të mbështetur nga republikanët e Senatit. Ato sanksione u shtynë më pas.
Javën e kaluar, ndërsa përhapej lajmi se Shtëpia e Bardhë po e shqyrtonte seriozisht dërgimin e raketave Tomahawk dhe raketave anti-ajrore Patriot në Kiev, lideri rus i telefonoi Trump-it, i cili pastaj e përmendi publikisht një samit të mundshëm në Budapest.
Të nesërmen, Trump priti Zelenskin në Shtëpinë e Bardhë, por ky i fundit u largua duarbosh pas një takimi që raportohet se ishte i tensionuar.
Trump këmbënguli se nuk po përdorej nga Putini.
“E dini, kam luajtur gjithë jetën më të mirët, dhe unë kam dalë shumë mirë,” tha presidenti amerikan Donald Trump.
Edhe Zelensky i lexon këto pirueta sinjalesh si dobësim të gatishmërisë ruse për diplomaci sa herë që armët për Ukrainën largohen nga tryeza.
Por lideri ukrainas më pas vuri në dukje sekuencën e ngjarjeve.
“Sapo çështja e aftësive me rreze të gjatë u largua disi për ne, Rusia pothuajse automatikisht u bë më pak e interesuar për diplomacinë,” tha ai.
Kështu, brenda pak ditësh, Trump ka kaluar nga shqyrtimi i mundësisë për t’i dërguar raketa Ukrainës, te planifikimi i një samiti në Budapest me Putinin dhe presioni privat ndaj Zelenskit që të dorëzojë të gjithë Donbasin, përfshirë territorin që Rusia nuk ka qenë në gjendje ta pushtojë.
Në fund, ai është kthyer te thirrja për një armëpushim përgjatë vijave aktuale të frontit, diçka që Rusia ka refuzuar ta pranojë.
BBC shkruan se nga premtimi “e mbyll brenda orësh” te pranimi se lufta është më e vështirë se mendonte, është pikërisht ky është kufiri real i fuqisë amerikane kur palët nuk duan të heqin dorë.
Në fushatën e vitit të kaluar, Trump premtoi se mund ta përfundonte luftën në Ukrainë brenda pak orësh. Që atëherë ai e ka braktisur atë zotim, duke thënë se ta përfundosh luftën po rezulton më e vështirë nga sa kishte pritur.
Ka qenë një pranim i rrallë i kufijve të fuqisë së tij, dhe i vështirësisë për të gjetur një kornizë paqeje kur asnjëra palë nuk do, ose nuk mundet, të heqë dorë nga lufta.
Përgatiti ©LAPSI.AL
