Për muaj të tërë, Kievi zhvilloi bisedime paqeje me Moskën, të cilat nuk i besonte kurrë vërtet se do të funksiononin.
Megjithatë, e etur për t’iu përshtatur përpjekjeve të Presidentit Trump për një zgjidhje diplomatike, Ukraina dërgoi diplomatët e saj në raunde takimesh me homologët amerikanë dhe rusë, edhe pse bisedimet dhanë rezultate të pakta.
Tani, me Trump që po bëhet gjithnjë e më i frustruar me refuzimin e Moskës për kompromis, e lëre më të bjerë dakord për një armëpushim, Kievi sheh një mundësi për të shtyrë përpara atë që ka kërkuar prej kohësh.
Ai dëshiron më pak bisedime dhe më shumë armë për të goditur Rusinë, si dhe sanksione më të ashpra, për ta detyruar Moskën të negociojë seriozisht një fund të luftës.
Të martën, një delegacion i nivelit të lartë ukrainas do të fillojë një vizitë disaditore në Washington për të diskutuar marrëveshjet për blerjen e armëve amerikane të projektuara për të goditur thellë brenda Rusisë dhe për të mbrojtur Ukrainën nga sulmet ajrore.
Presidenti Volodymyr Zelensky planifikon të vazhdojë me një vizitë në Shtëpinë e Bardhë të premten, ndoshta për të finalizuar marrëveshjet.
Ai ka qenë duke kërkuar me ngulm raketat lundruese Tomahawk të prodhuara në Amerikë, të cilat do të forconin aftësinë e Kievit për të kryer sulme me rreze të gjatë veprimi.
Trump la të kuptohej të dielën se mund të përdorte mundësinë e dërgimit të raketave të fuqishme në Ukrainë për të ushtruar presion mbi Presidentin Vladimir V. Putin të Rusisë që të dorëzojë armët.
“Mund të them, ‘Shikoni, nëse kjo luftë nuk do të zgjidhet, do t’u dërgoj Tomahawk'”, tha Trump në bordin e Air Force One.
Ekspertët dyshojnë se raketat Tomahawk mund të ndryshojnë gjithçka.
Raketat zakonisht lëshohen nga anije ose nëndetëse, të cilat Ukraina, duke mos pasur një marinë, nuk i zotëron, dhe Shtetet e Bashkuara kanë vetëm një numër të kufizuar lëshuesish tokësorë në dispozicion.
Putin ka thënë se nuk pret që Uashingtoni t’i furnizojë raketat Ukrainës, ndërsa paralajmëroi gjithashtu kundër një përshkallëzimi të tillë.
Megjithatë, gatishmëria e administratës Trump për të diskutuar shpërndarjen dhe përdorimin e armëve të tilla, diçka që administrata Biden e refuzoi kategorikisht, shënon një ndryshim në qasjen e Washingtonit për t’i dhënë fund luftës, thanë analistët.
“Përpjekjet diplomatike dhe negociatat për paqe ishin çështja numër 1 në diskursin publik për një kohë të gjatë, dhe sa herë që Ukraina përpiqej ta ndryshonte këtë narrativë, nuk gjeti mirëkuptim nga partnerët e saj, veçanërisht nga Washingtoni”, tha Sergiy Solodkyy, drejtori i Qendrës së Evropës së Re, një organizatë kërkimore me seli në Kiev.
“Tani duket sikur flasim të njëjtën gjuhë”.
Ukraina po vë bast se sulmet brenda Rusisë për të goditur asetet ekonomike si objektet e naftës dhe objektivat ushtarake si fabrikat e armëve mund të rrisin koston e luftës për Rusinë dhe përfundimisht ta shtyjnë atë drejt një zgjidhjeje.
Trump ka shprehur mbështetje për qasjen, duke i kërkuar Ukrainës këtë verë të “luajë në mënyrë ofensive” në vend që thjesht të mbrojë territorin e saj.
Trump dhe Zelensky biseduan në telefonata të njëpasnjëshme gjatë fundjavës, të cilat Zelensky i përshkroi si “shumë produktive” në avancimin e përpjekjeve për të siguruar më shumë armë.
I pyetur të hënën nëse do të takohej me Zelensky të premten, Trump tha: “Mendoj se po, po”.
Zelensky tha se delegacioni ukrainas në Washington do të negociojë blerjen e mbrojtjes ajrore dhe sistemeve të ndryshme raketore, përveç Tomahawk-ëve.
Ai më parë tha se Ukraina kishte përgatitur një listë armësh që donte të blinte nga Shtetet e Bashkuara, duke përdorur fonde evropiane, me vlerë afërsisht 90 miliardë dollarë.
Delegacioni pritet gjithashtu të diskutojë një marrëveshje për të shitur dronë të prodhuar në Ukrainë në Washington dhe për të nisur prodhimin e përbashkët të dronëve.
Theksi i Kievit në arritjen e marrëveshjeve me Washingtonin tregon se ka mësuar të flasë gjuhën transaksionale të Trump.
Ndërsa administrata Biden shpenzoi dhjetëra miliardë dollarë për të ndihmuar Ukrainën, administrata Trump është përqendruar në mundësitë për të përfituar përmes investimeve dhe shitjeve.
Zelensky përdori gjuhën Trumpiane, duke e quajtur ofertën për të blerë mbrojtje ajrore dhe raketa një “mega-marrëveshje”.
Delegacionin ukrainas në Uashington e udhëheq kryeministrja Yuliia Svyrydenko. Ajo ka përvojë në negociata me administratën Trump, pasi ndërmjetësoi një marrëveshje me rrezik të lartë këtë pranverë, duke i dhënë Shteteve të Bashkuara akses preferencial në pasuritë minerale të Ukrainës.
Analistët thonë se largimi i Uashingtonit nga bisedimet tradicionale të paqes drejt qasjes së preferuar të Kievit është kryesisht një përgjigje ndaj vendimit të Moskës për të refuzuar negociatat, ndërkohë që rriti sulmet vdekjeprurëse.
Trump, i cili fillimisht i dha lëvdata të shumta Putin, ndryshoi tonin e tij këtë verë, duke thënë se udhëheqësi rus “flet mirë dhe pastaj i bombardon të gjithë në mbrëmje”.
Ky ndryshim pasqyron gjithashtu përpjekjet e Ukrainës për t’i treguar Trump se është partneri më i arsyeshëm në tryezën e negociatave.
Ndërsa Trump ndoqi një rrugë drejt paqes në muajt e fundit, Kievi u pajtua me kushtet që ai vendosi. Kjo përfshinte një armëpushim të cilit dikur i kishte rezistuar sepse kishte frikë se Moska do ta përdorte pauzën për t’u riorganizuar dhe për të sulmuar përsëri.
Ukraina gjithashtu ra dakord me propozimin e Trump për një takim trepalësh me Zelensky dhe Putin.
Qëllimi ishte të tregohej se Ukraina ishte e gatshme të ndiqte mënyra për t’i dhënë fund luftës, ndërsa Rusia jo. Moska refuzoi si të zbatonte armëpushimin ashtu edhe të merrte pjesë në takimin trepalësh.
“Mbështetja e Ukrainës mund t’i japë Trump rezultate shumë më të shpejta dhe shumë më të mira sesa mbështetja e dikujt që nuk është i gatshëm ose i gatshëm të negociojë”, tha Oleksandr Kraeiv, kreu i Programit të Amerikës së Veriut në Ukrainian Prism, një institut kërkimor.
Kiev gjithashtu kërkoi të sfidonte bindjen e Trump se Rusia, trupat e së cilës kanë mbajtur prej kohësh epërsinë në fushën e betejës, ishte e destinuar të fitonte luftën, thanë analistët.
Moska, edhe pse fitimet e saj kanë qenë të ngadalta, ka përdorur nocionin e pashmangshmërisë për të argumentuar se Kievi duhet të pranojë një marrëveshje paqeje tani, edhe nëse kjo do të thotë lëshim toke. Trump erdhi për të mbështetur idenë e Kievit që të heqë dorë nga territori për t’i dhënë fund luftës.
Në një takim në Zyrën Ovale në gusht, Zelensky nënvizoi realitetin e përparimit të ngadaltë të Rusisë duke përdorur një hartë të fushëbetejës ukrainase që anëtarët e stafit të Shtëpisë së Bardhë e kishin vendosur në një trekëmbësh, sipas Sergiy Kyslytsya, zëvendësministrit të parë të jashtëm të Ukrainës, i cili ishte në sallë.
Zelensky theksoi se pjesa më e madhe e territorit ukrainas aktualisht nën kontrollin rus ishte pushtuar para pushtimit të plotë të Rusisë në vitin 2022, kur Moska aneksoi në mënyrë të paligjshme Krimenë dhe organizoi një kryengritje në Ukrainën lindore. Gjatë 1,000 ditëve të fundit, shtoi Zelensky, Rusia kishte arritur të kapte më pak se 1 për qind të territorit të Ukrainës.
Kyslytsya tha se Trump dhe ekipi i tij dëgjuan me kujdes dhe se presidenti amerikan nuk i rishikoi kurrë gjatë takimit sugjerimet e tij të mëparshme që Kievi të lëshonte territor për të siguruar një marrëveshje paqeje.
Mbetet e paqartë nëse përpjekjet e zotit Zelensky ndihmuan në ndryshimin e pikëpamjeve të Trump për luftën. Por muajin e kaluar, në një ndryshim të papritur, Trump tha në mediat sociale se Ukraina, me mbështetjen e Evropës, ishte “në një pozicion për të luftuar dhe për të FITUAR të gjithë Ukrainën në formën e saj origjinale”.
Ndërsa zyrtarët ukrainas e kanë pranuar prej kohësh se Ukraina nuk mund ta rimarrë të gjithë territorin e saj me forcë, postimi përforcoi përpjekjen e tyre për të siguruar më shumë armë.
Kievi beson se, pavarësisht të gjitha diskutimeve për garancitë e sigurisë të mbështetura nga Perëndimi, vetëm një grumbullim i madh ushtarak mund ta detyrojë Rusinë të ndalojë agresionin e saj dhe ta pengojë atë të pushtojë përsëri.
“Nuk ka garanci sigurie përveç miqve dhe armëve”, tha Zelensky në Asamblenë e Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara muajin e kaluar, një ditë pas ndryshimit të papritur të Trump.
“Nëse një komb dëshiron paqe, ai prapë duhet të punojë me armët. Është e sëmurë, por ky është realiteti. Jo ligji ndërkombëtar, jo bashkëpunimi – armët vendosin se kush mbijeton”.
“The New York Times”
