María Corina Machado, fitueja e Çmimit “Nobel për Paqen 2025” është udhëheqësja e opozitës në Venezuelë, ku ajo ndërtoi një nga lëvizjet më të rëndësishme politike të vendit.
Ajo qëndron e fshehur që kur kandidati që ajo mbështeti humbi zgjedhjet e vitit 2024 ndaj Presidentit Nicolás Maduro, zgjedhje që u konsideruan gjerësisht si të manipuluara.
Komiteti Norvegjez i Nobelit, i cili jep çmimin, tha në një deklaratë se e kishte zgjedhur Machadon "për punën e saj të palodhur në promovimin e të drejtave demokratike të popullit venezuelian dhe për luftën e saj për të arritur një tranzicion të drejtë dhe paqësor nga diktatura në demokraci".
Komiteti tha se zgjodhi Machadon kryesisht për përpjekjet e saj për të çuar përpara demokracinë "përballë autoritarizmit gjithnjë në zgjerim në Venezuelë".
Machado, 58 vjeç, është vajza më e madhe e një familjeje të shquar prodhuese çeliku dhe ndoqi një shkollë katolike elitare për vajza në Karakas dhe një shkollë me konvikt në Wellesley, Massachusetts në SHBA. Ajo studioi inxhinieri dhe financë dhe më vonë punoi për kompaninë e familjes, “Sivensa”.
Në vitin 1992, ajo themeloi Fondacionin Atenea, i cili ofron ndihmë për fëmijët që jetojnë në varfëri në Karakas. Një dekadë më vonë, ajo u bë aktiviste politike dhe ishte një nga themelueset e “Súmate”, një grup për të drejtën e votës që udhëhoqi një përpjekje të dështuar për të shkarkuar Hugo Chavez, themeluesin e lëvizjes moderne socialiste të vendit dhe paraardhësin e Maduros.
E njohur me nofkën “Gruaja e hekurt”, Machado u zgjodh në Asamblenë Kombëtare në vitin 2010, pasi mori një numër rekord votash. Ajo drejton partinë opozitare “Vente Venezuela” dhe në vitin 2023 njoftoi kandidaturën e saj për presidente në zgjedhjet e vitit 2024.
Machados iu ndalua të kandidonte për shkak të atyre që qeveria i përshkroi si parregullsi financiare kur ajo ishte deputete. Ajo mbështeti një kandidat tjetër, Edmundo González Urrutia.
González kandidoi kundër Maduros, i cili ka mbajtur pushtetin që nga vdekja e Chavezit në vitin 2013. Maduro e shpalli veten fitues të zgjedhjeve. Megjithatë, opozita shpalli fitoren dhe mblodhi prova që, sipas saj, tregonin se González kishte fituar me një diferencë të madhe.
Jorgen Watne Frydnes, kryetar i Komitetit Norvegjez të Çmimit Nobel, u tha gazetarëve pas njoftimit se ata peshuan implikimet e sigurisë nga dhënia e çmimit Machado-s.
"Ky është debati që kemi çdo vit me të gjithë kandidatët, veçanërisht kur fituesi, në fakt, fshihet për shkak të kërcënimeve serioze për jetën e tij", - tha ai, duke shtuar se komiteti besonte se çmimi do të mbështeste kauzën e tyre.
Frydnes tha se shpresonte të ishte në gjendje të merrte pjesë në ceremoninë e Çmimit Nobel në dhjetor, por kjo do të varet nga situata e sigurisë. /Përgatiti LAPSI.al
