Pak javë pas rebelimit të shkurtër që tronditi Rusinë dhe dy muaj para një rënie tragjike, Yevgeny Prigozhin, themeluesi i famëkeqës grupi mercenar Wagner, duket se e kishte parashikuar fundin e tij. Në një intervistë ekskluzive, e ëma e tij tregon momentet e fundit të takimit me të birin, paralajmërimet që ai i injoroi dhe misterin e vërtetë pas rrëzimit fatal të avionit të tij privat, një histori që përzien ambicie, tradhti dhe pushtet në skenën më të errët të politikës ruse.
The Guardian:
Komandati luftarak dhe biznesmeni Yevgeny Prigozhin dukej “i marrë fund” pas rebelimit të tij të dështuar, dhe i tha ai nënës së tij se priste të vdiste, pak ditë para rrëzimit të avionit të tij privat.
Prigozhin, themeluesi i grupit famëkeq mercenar Wagner, vdiq kur avioni i tij i biznesit ra në verën e vitit 2023, dy muaj pasi luftëtarët e tij morën përkohësisht kontrollin e qytetit jugor Rostov-on-Don dhe avancuan drejt Moskës në një rebelim të shkurtër kundër udhëheqjes ushtarake të Rusisë.
“Kur e pashë për herë të fundit, dukej i dënuar,” tha Violetta Prigozhina, 85 vjeçe, në një intervistë për media ruse Fontanka, duke kujtuar takimin e fundit që pati me të birin një javë para rrëzimit vdekjeprurës.
Kur u pyet nëse ai e kishte parashikuar vdekjen e tij, ajo u përgjigj: “Sigurisht.”
Prigozhina, në intervistën e parë që ia ka dhënë një familjari të afërt të liderit të ndjerë të Wagner, tha se autoritetet ende nuk i kishin treguar se çfarë i kishte ndodhur të birit të saj.
Agjencitë perëndimore të inteligjencës besojnë se Prigozhin ndoshta u vra nga një shpërthim brenda avionit me urdhër të Vladimir Putinit si hakmarrje për rebelimin e tij.
Prigozhina, e cila drejton një galeri që ekspozon art pro-luftë, tha se kishte përpjekur ta pengonte të birin të marshonte drejt Moskës, duke e paralajmëruar se ai po e mbivlerësonte mbështetjen që kishte.
“Kur u pamë përpara marshit, i thashë: ‘Zhenya, vetëm njerëzit në internet do të të mbështesin. Askush nuk do të vijë me ty. Njerëzit nuk janë kështu tani. Askush nuk do të dalë në shesh.’”
Prigozhina tha se i biri i saj u përgjigj: “Jo, ata do të më mbështesin.”
Rebelimi i shkurtër i Prigozhin, i nisur me disa qindra nga luftëtarët më të besuar të tij, u parapri nga javë tensioni në rritje me ministrinë ruse të mbrojtjes dhe komandantët kryesorë, të cilët ai i akuzonte për korrupsion.
Në atë kohë, Wagner luante një rol kyç në ofensivën e Rusisë kundër Ukrainës, me luftëtarët e Prigozhin shpesh të vendosur si trupa sulmuese në sulme frontale gjatë betejave në Ukrainën lindore.
Ndërsa asnjë figurë politike kryesore nuk mbështeti rebelimin e Prigozhin, sondazhet sugjeruan se në kulmin e tij, retorika e tij e drejtpërdrejtë, anti-establishment, rezononte gjerësisht dhe i fitonte atij mbështetje të konsiderueshme mes rusëve.
Kur trupat e Wagner morën kontrollin e vendeve kyçe ushtarake në Rostov-on-Don, Prigozhin u prit ngrohtësisht nga vendasit.
Por ai anuloi marshin rreth 193 km jashtë Moskës pas një serie thirrjesh telefonike me zyrtarët e lartë rusë dhe presidentin bjellorus, Alexander Lukashenko, i cili veproi si ndërmjetës.
Gjatë avancimit, luftëtarët e Wagner rrëzuan një helikopter sulmues Ka-52, duke vrarë ekuipazhin e tij, dhe shkatërruan një avion ushtarak Il-18.
“Në fund ai thjesht u kthye, kaq ishte,” tha Prigozhina.
“Ai nuk kishte asnjë qëllim për të rrëzuar Putinin, absolutisht jo. Ai vetëm donte të arrinte tek udhëheqja ushtarake,” shtoi ajo, duke pretenduar se i biri i saj ndaloi marshin për të shmangur gjakderdhjen e mëtejshme mes trupave të rregullt rusë.
“Ai më tha se nuk mund të qëllonte të rinjtë gjatë marshit të tij,” tha Prigozhina.
Pas vdekjes së Prigozhin, autoritetet ruse shpejt vepruan për të marrë kontrollin mbi perandorinë e tij të gjerë të biznesit, e cila shtrihej shumë përtej operacioneve mercenare, duke përfshirë “ferma botësh” online, miniera në Afrikë dhe një biznes të madh catering, burimi i nofkës së tij “kuzhinieri i Putinit”.
Forcat e tij Wagner, të cilat operonin kryesisht në Afrikë dhe janë akuzuar për mizori masive, që nga atëherë janë përfshirë në strukturat shtetërore ruse dhe vazhdojnë të operojnë nën emrin Africa Corps.
Djali i Prigozhin, 27 vjeç, Pavel, i cili luftoi me Wagner në Siri, është kryesisht i anashkaluar në garën për pushtet që pasoi vdekjen e të atit.
Në shtator 2024, Prigozhina fitoi një fitore të papritur në një gjykatë të BE-së, e cila urdhëroi heqjen e saj nga lista e sanksioneve europiane dhe urdhëroi Këshillin e Bashkimit Europian të paguante shpenzimet e saj ligjore.
Ajo dhe nipi i saj ishin vendosur nën sanksione si pjesë e një lëvizjeje më të gjerë kundër familjes Prigozhin, e cila për vite me radhë ka luajtur një rol aktiv në rrjetin e bizneseve të Yevgeny Prigozhin.
Në intervistën me Fontanka, Prigozhina u ankua se pavarësisht se ishte hequr nga lista e sanksioneve, së fundmi i ishte refuzuar një vizë për të udhëtuar në Hamburg, Gjermani, për të vizituar një klinikë.
“Përkundrazi, tani po përgatis shumë ekspozita,” tha ajo, duke shtuar se një nga veprat kryesore që aktualisht ekspozohet në galerinë e saj në Shën Petersburg tregon një portret të të birit të saj në Ukrainë.
Përgatiti ©LAPSI.AL
