Presidenti i SHBA-së, Donald Trump dhe Presidenti i Rusisë, Vladimir Putin do të takohen sot në samitin në shtetin e Alaskës në SHBA, me prioritete të kundërta, ndërsa përgatiten për bisedime mbi përfundimin e luftës së Rusisë në Ukrainë.
Putin ka qenë i qëndrueshëm në dëshirën e tij për të fituar territore ukrainase, ndërsa Trump nuk ka fshehur dëshirën e tij për të vepruar si një paqebërës global.
Por të dy burrat mund të ndiejnë gjithashtu mundësi të tjera, si rehabilitimi diplomatik në skenën botërore nga ana e Putinit.
Parashikimi i qëllimeve të Trump-it është më i vështirë, pasi kohët e fundit ai ka bërë deklarata të ndryshme për homologun e tij rus.
Kjo është një pamje më e plotë e asaj që dy liderët mund të dëshirojnë nga takimi.
Putin synon njohje ndërkombëtare… dhe më shumë
Gjëja e parë që Putin dëshiron nga ky samit është diçka që ai e ka marrë tashmë.
Dhe kjo është njohja.
Njohja nga vendi më i fuqishëm i botës, Amerika, se përpjekjet perëndimore për të izoluar liderin e Kremlinit kanë dështuar.
Fakti që ky takim në nivel të lartë po ndodh është dëshmi për këtë, po ashtu si dhe konferenca e përbashkët për shtyp që Kremlini ka shpallur. Kremlini mund të argumentojë se Rusia është rikthyer në tavolinën kryesore të politikës globale.
“Shumë të izoluar,” shkroi triumfues tabloidi Moskovsky Komsomolets më herët këtë javë.
Jo vetëm që Putin ka siguruar një samit SHBA-Rusi, por edhe një vend të përshtatshëm për të. Alaska ka shumë për të ofruar për Kremlinin.
Së pari, siguri. Në pikën më të afërt, Alaska kontinentale është vetëm 90 km larg Chukotka-s së Rusisë. Vladimir Putin mund të shkojë atje pa fluturuar mbi vende “armiqësore”.
Së dyti, është shumë larg, shumë larg, nga Ukraina dhe Europa. Kjo i përshtatet vendosmërisë së Kremlinit për të anashkaluar Kievin dhe liderët e BE-së, dhe për të negociuar drejtpërdrejt me Amerikën.
Ka gjithashtu simbolikë historike. Fakti që Rusia Cariste i shiti Alaskan-Amerikës në shekullin e 19-të po përdoret nga Moska për të justifikuar përpjekjen e saj për të ndryshuar kufijtë me forcë në shekullin e 21-të.
“Alaska është një shembull i qartë se kufijtë shtetërorë mund të ndryshojnë, dhe se territore të mëdha mund të ndryshojnë pronësi,” shkroi Moskovsky Komsomolets.
Por Putin dëshiron më shumë se thjesht njohje ndërkombëtare dhe simbole.
Ai dëshiron fitore. Ai ka insistuar që Rusia të mbajë gjithë tokën që ka pushtuar në katër rajonet ukrainase (Donetsk, Luhansk, Zaporizhzhia dhe Kherson) dhe që Kievi të tërhiqet nga pjesët e atyre rajoneve që janë ende nën kontroll ukrainas.
Për Ukrainën kjo është e papranueshme. “Ukrainasit nuk do t’ua japin tokën e tyre pushtuesit,” thotë presidenti i vendit, Volodymyr Zelenski.
Kremlini e di këtë. Nëse siguron mbështetjen e Trump për kërkesat territoriale, llogaritja mund të jetë se refuzimi nga Ukraina do të rezultojë që Trump të ndërpresë çdo mbështetje për Kievin. Ndërkohë, Rusia dhe SHBA-ja do të vazhdojnë të forcojnë marrëdhëniet dhe të zhvillojnë bashkëpunim ekonomik.
Por ka edhe një skenar tjetër.
Ekonomia e Rusisë është nën presion. Deficiti i buxhetit po rritet, të ardhurat nga eksporti i naftës dhe gazit po bien.
Nëse problemet ekonomike po shtyjnë Putin të përfundojë luftën, Kremlini mund të bëjë kompromis.
Tani për tani nuk ka shenja për këtë. Zyrtarët rusë vazhdojnë të insistojnë se Rusia mban avantazhin në fushën e betejës.
Trump kërkon mundësinë për të pretenduar përparim drejt paqes
Trump, siç njihet, premtoi gjatë fushatës së tij presidenciale në 2024 se mbyllja e luftës në Ukrainë do të ishte e lehtë dhe se ai mund ta bëjë këtë brenda disa ditësh.
Ai premtim ka prirë përpjekjet e presidentit amerikan për të zgjidhur konfliktin, ndërsa ai ka alternuar mes frustrimit me ukrainasit dhe rusët që nga kthimi në Shtëpinë e Bardhë në janar.
Ai e kritikoi ashpër Zelenskin në një takim dramatik në Shtëpinë e Bardhë në shkurt, dhe më vonë pezulloi përkohësisht ndihmën ushtarake dhe ndarjen e inteligjencës me vendin e shkatërruar nga lufta.
Në muajt e fundit, ai ka qenë më kritik ndaj Putinit dhe gatishmërisë së tij për të sulmuar objektiva civile, duke vendosur një seri afatesh për sanksione të reja ndaj rusëve dhe vendeve të tjera që bëjnë biznes me ta. E premtja e kaluar ishte afati më i fundit, dhe si me të gjithë afatet e mëparshme, Trump në fund u tërhoq.
Tani ai po mikëpret presidentin rus në tokën amerikane dhe po flet për “shkëmbim territori”, që Ukraina frikësohet se mund të konsistojë në koncesione toke në këmbim të paqes.
Pra, çdo diskutim për atë që Trump dëshiron gjatë bisedimeve të tij të së premtes me Putinin është i turbulluar nga deklaratat dhe veprimet e paqëndrueshme të presidentit.
Këtë javë, Trump ka bërë një përpjekje të përqendruar për të ulur pritshmëritë për këtë takim, ndoshta një njohje e heshtur e mundësive të kufizuara për një përparim me vetëm një palë të pranishme në luftë.
Të hënën, ai tha se samiti do të ishte një takim për “të ndjerë atmosferën”. Ai sugjeroi se do ta dinte nëse mund të arrinte një marrëveshje me liderin rus “ndoshta brenda dy minutave të para”.
“Mund të largohem dhe të them fat të mbarë, dhe ky do të jetë fundi,” shtoi ai. “Mund të them se kjo nuk do të zgjidhet.”
Të martën, sekretarja për shtyp e Shtëpisë së Bardhë, Karoline Leavitt, e përforcoi këtë mesazh, duke e quajtur samitin një “seancë dëgjimi”.
Me Trump, shpesh është më mirë të presësh të paparashikueshmen. Dhe Zelenski dhe liderët europianë folën me atë të mërkurën për të siguruar që ai të mos nënshkruajë një marrëveshje me Putinin që Ukraina nuk do, ose nuk mund ta pranojë.
Lexo më tej: Samiti Trump-Putin risjell frikën e një “Jalte” të dytë për Europën
Një gjë ka qenë e qartë praktikisht gjatë gjithë vitit: Trump do të mirëpriste mundësinë të jetë njeriu që përfundon luftën.
Në fjalimin e tij inaugurues, ai tha se dëshiron që trashëgimia e tij më të madhe të jetë ajo e një “ndërmjetësi paqeje”. Nuk është sekret që ai dëshiron njohjen ndërkombëtare të Çmimit Nobel për Paqe.
Trump nuk është nga ata që ngecin në detaje. Por nëse ka një mundësi për të pretenduar se ka bërë përparim drejt paqes gjatë bisedimeve, ai do ta marrë atë.
Putin, gjithmonë një negociator i zgjuar, mund të kërkojë një mënyrë që Trump të bëjë pikërisht këtë, sigurisht sipas kushteve të Rusisë.
BBC, përshtati në shqip ©LAPSI.AL
