Pas një përplasjeje të papritur mes dy figurave më të fuqishme të botës së biznesit dhe politikës, Elon Musk dhe Donald Trump, aksionet e Tesla-s ranë ndjeshëm, ndërsa marrëdhënia e tensionuar mes tyre po kthehet në një krizë që mund të ketë pasoja të mëdha financiare dhe politike. Artikulli i CNN më poshtë analizon se si interesat e shumta të Musk, nga Tesla te SpaceX, e deri te rrjeti social X, janë vënë në shënjestër të administratës Trump dhe çfarë do të thotë kjo për të ardhmen e industrisë së teknologjisë, mbrojtjes dhe tregjeve globale.
CNN:
Aksionet e Tesla-s u rritën ndjeshëm në muajt pas zgjedhjeve presidenciale të nëntorit, pasi investitorët besonin se Donald Trump do t’i bënte favore të mëdha mbështetësit të tij më të fuqishëm financiar, pronarit të Tesla-s, Elon Musk. Por Trump gjithashtu mund të dëmtojë rëndë interesat e shumta të biznesit të Musk.
Rreziku për këtë dëm është një nga arsyet pse aksionet e Tesla-s ranë me 14% të enjten, pas një përplasjeje shumë të ashpër dhe publike midis Trump dhe Musk.
Lexo më tej: E çuditshme/ Gjithçka rreth sherrit online Trump-Musk
Por nuk është vetëm Tesla që mund të jetë në rrezik. SpaceX varet nga kontratat qeveritare për një pjesë të konsiderueshme të të ardhurave të saj. Dhe Tesla, SpaceX dhe kompanitë e tjera të Musk, përfshirë platformën e rrjeteve sociale X, kompaninë e inteligjencës artificiale xAI dhe kompaninë e ndërlidhjes tru-kompjuter Neuralink, përballen me rregullore nga qeveria federale.
Për më tepër, Musk përballet me hetime të mundshme për aktivitetet e tij nga agjenci si Komisioni Amerikan i Letrave me Vlerë (SEC), i cili po heton nëse ai ka shkelur rregullat kur bleu pjesën e tij fillestare në X (dikur Twitter), përpara se të niste ofertën për marrjen e kompanisë.
Trump duket se kërcënoi se do të ndërmerrte veprime kundër Musk, kur të enjten postoi në platformën e tij sociale Truth Social:
“Mënyra më e lehtë për të kursyer para në buxhetin tonë, miliarda e miliarda dollarë, është të ndërpriten subvencionet dhe kontratat qeveritare të Elon-it. Gjithmonë jam habitur që Biden nuk e bëri këtë!”
Musk iu përgjigj në X:
“Po bëhet gjithnjë e më mirë,” shoqëruar me dy emoji duke qeshur dhe fjalinë: “Vazhdo, më bëj ditën!”
Tesla ka relativisht pak kontrata qeveritare, por ekzistojnë politika të shumta federale që ndikojnë drejtpërdrejt në financat e saj, përfshirë uljen tatimore prej 7,500 dollarësh për blerësit e automjeteve elektrike, që i lejon Tesla-s dhe prodhuesve të tjerë të rrisin çmimet. Vetëm ky element ka sjellë miliarda dollarë për Tesla-n vetëm vitin e kaluar.
Përveç kësaj, Tesla raportoi mbi 8 miliardë dollarë në shitje të kredive rregullatore gjatë gjashtë viteve të fundit për prodhues të tjerë makinash, për t’i ndihmuar të përmbushin standardet federale dhe shtetërore të ndotjes. Trump është në favor të heqjes së këtyre standardeve dhe të heqjes së kompetencave të shteteve për të vendosur rregulla të tyre, gjë që do të shkatërronte tregun për këto kredi.
Një analizë nga gjiganti bankar JPMorgan, dërguar klientëve të enjten, vlerëson se humbja e kreditit për makinat elektrike mund t’i kushtojë Tesla-s 1.2 miliardë dollarë në vit, dhe humbja e kredive rregullatore 2 miliardë të tjera.
Musk ka deklaruar se e ardhmja e rritjes së Tesla-s varet nga operimi i një shërbimi taksie plotësisht autonom, pa shofer. Aktualisht, opsioni “full self-driving” (FSD) i Tesla-s kërkon një shofer në vendin e drejtuesit. Ky shërbim pritet të nisë në Austin, Teksas, më vonë këtë muaj. Ai pranon se planet e tij ambicioze mund të kufizohen nga rregulloret.
Gjithashtu, Administrata Kombëtare për Sigurinë e Trafikut në Autostrada (NHTSA) federale ka njoftuar tashmë hetime për aksidente që përfshijnë makina Tesla me FSD aktiv. Shumë fansa të Tesla-s supozuan se këto hetime do të anuloheshin nën një administratë pro-Tesla si ajo e Trump.
SpaceX ka marrë 15.2 miliardë dollarë në kontrata nga NASA, si dhe 5.8 miliardë nga Departamenti i Mbrojtjes, përveç disa milionave të tjerë nga agjenci të ndryshme, sipas USASpending.gov.
Zëvendësimi i SpaceX në këto kontrata, megjithatë, nuk është realist. Kjo për faktin se nuk ka ndonjë kompani tjetër që mund ta zëvendësojë. Për shembull, Boeing, i vetmi rival për transportin e astronautëve drejt dhe nga Stacioni Ndërkombëtar Hapësinor (ISS), pati probleme në fluturimin e tij të vetëm të pilotuar vitin e kaluar. Kjo bëri që anija Starliner të kthehej në Tokë pa dy astronautët, të cilët mbetën në ISS për nëntë muaj, në vend të disa ditëve të planifikuara.
Por edhe SpaceX i nënshtrohet mbikëqyrjes së NASA-s dhe FAA-së. Shërbimi i internetit satelitor Starlink është gjithashtu në pritje të miratimit nga FCC për të zgjeruar mbulimin e tij.
Përgatiti ©LAPSI.AL
