Juventus-Liverpool 1985: kur futbolli humbi pafajësinë e tij

Si në të gjitha tragjeditë, ka një para dhe një pas... edhe në Heysel. Në një vend që ka njohur masakra të tmerrshme, të pashpjegueshme dhe të pandëshkuara, ka pasur një që nuk kishte asnjë plan të çmendur destabilizimi politik apo ndonjë formë urrejtjeje racore apo fetare. Thjesht kishte disa njerëz që kishin shkuar për të parë një finale të Kupës së Kampioneve dhe janë kthyer në një arkivol ose me plagë të thella në trup dhe në shpirt. Fajet e tifozëve anglezë dhe organizimi qesharak nga UEFA dhe autoritetet belge çuan në një tragjedi absurde, që sot mbush 40 vjet. Është bërë e rritur duke mbajtur brenda vetes një peshë, një hije, një shqetësim që nuk do të shuhet kurrë. Kushdo që ka përjetuar Heysel nga afër, në stadium, në fushë, përpara televizorit, e di se çfarë do të thotë. E di, mbi të gjitha, sa e vështirë është të jetosh me një kujtim që, kur ngjitet sipërfaqes, shoqërohet gjithmonë me një të dridhur nga ai frikë nga e papritura, nga surpriza që thyen sigurinë, nga konfirmimi se nuk ekziston asnjë “zonë komoditeti” që të mund të të mbrojë nga e panjohura.

Lexo më tej: Heysel, tragjedia e 39 viteve më parë: Juventus, Liverpool e Torino kujtojnë 39 viktimat

Tani që po i afrohemi një finaleje të Ligës së Kampionëve – atëherë quhej Kupa e Kampioneve – është edhe më e lehtë të përfytyrosh atë ndjenjë pritjeje që e bën ngjarjen sportive kaq emocionuese. Në vitin 1985, si tani, si gjithmonë, numëroheshin ditët që na ndanin nga Juventus-Liverpool, akti përfundimtar i kupës më të rëndësishme. Tifozët bardhezi donin më në fund të ngrinin në qiell atë trofe që mungonte në vitrinën e tyre të pasur. Kishte nga ata që ishin organizuar për të shkuar në Bruksel, vendi i finales, dhe nga ata që kishin planifikuar mbrëmjen klasike me miqtë. Për një adoleshent ishte e mrekullueshme të mendonte se do ta kishte shtëpinë e lirë për të shijuar një ngjarje kaq të rëndësishme me njerëzit me të cilët ishte bukur të rrije.

In Memoria e Amicizia, in Memory and Friendship.

This morning, LFC’s chief legal and external affairs officer, Jonathan Bamber, and former player John Aldridge laid a floral wreath at the Heysel memorial plaque at Anfield. — Liverpool FC (@LFC) May 29, 2025

Lexo më tej: Po çfarë Kupe kemi ne: historia e mallkuar e Juventus në Champions në një libër

Atmosfera e finaleve të Kupës së Kampioneve është gjithmonë e mrekullueshme, edhe për ata që e përjetojnë nga shtëpia. Fundi i majit, të nxehtat e para, ajo dritë e veçantë e perëndimit. Hahet, bëhen shaka, qeshet. Por pse nuk fillon ende? Pamjet tregojnë tifozë të Juventusit që hyjnë në fushë, hedhin gurë, përleshen me policët. Flitet për incidente në stadium por gjithçka është e paqartë. Ka një apel nga kapitenët e skuadrave, në fund do të luhet. Më mirë kështu, për ne kjo ka rëndësi. Për ne ndeshja është e vërtetë, festohet, shahet, zemërohemi, diskutojmë.

Remembering the Heysel Stadium tragedy, 40 years on. ?️: https://t.co/MZKD5MtadV pic.twitter.com/7HBo4vqz5L

— JuventusFC ???? (@juventusfcen) May 29, 2025

Por ka një zë të vogël brenda nesh që herë pas here nxjerr kokë nga pavetëdija ku ishte mbyllur që të mos prishte ngjarjen: “Thonë se ka të vdekur.” Të vdekur. Pikërisht këtu, pikërisht në qendër të festës sonë? Në fund përqafohemi të lumtur që më në fund fituam atë Kupë aq të ëndërruar. Por ai zë i vogël kthehet në një murmurimë gjithnjë e më të fortë derisa bëhet shurdhues ditën pasardhëse, në autobusin që na çon në shkollë, ndërsa lexojmë titujt e gazetave. Tridhjetë e nëntë të vdekur, qindra të plagosur. Ndërkohë që ne bërtisnim drejt Cabrinit të krosonte, drejt Paolo Rossit të gjuante, drejt Boniekut të vraponte dhe drejt Platinisë të mos e gabonte atë penallti.

Lexo më tej: Kujtoni 8 finalet më dramatike të Champions League (video)

Për psikanalistët, ndjenja e fajit është një trashëgimi judeo-kristiane. Për ata që kanë ndërgjegje është një mënyrë për të kërkuar falje. Dhe pak vlen alibia e moskuptimit, e të qenit vetëm një fëmijë, e moskuptimit ende të qartë të prioriteteve të jetës. Po, jeta. Ajo gjë kaq e çmuar që duhet ruajtur me kujdesin më të madh. Ajo gjë që fluturoi tutje në mënyrën më të tmerrshme dhe për arsyen më të kotë për 39 të pafajshëm. Për këtë arsye, kur shqiptohet fjala “Heysel”, në mënyrë të pashmangshme, prej 40 vitesh, zemra gjithmonë humbet një rrahje.