Duhej të ishte thjesht një ndeshje futbolli, u kthye në një tragjedi. Kanë kaluar dyzet vjet nga masakra e Heysel, por plaga është ende e hapur dhe me shumë gjasë nuk do të mbyllet kurrë. Të mërkurën më 29 maj 1985, në stadiumin e Brukselit, pak para fillimit të finales së Kupës së Kampioneve mes Juventus dhe Liverpool, humbën jetën 39 persona, prej të cilëve 32 italianë, dhe mbi 600 mbetën të plagosur. Një nga tragjeditë më të mëdha që kanë goditur botën e futbollit dhe që edhe sot është e gjallë në mendjet e të gjithë sportdashësve. 40 vjet më vonë Cesare Prandelli, ish-futbollisti i bardhezinjve e kujton.
Gjithçka ndodhi para fishkëllimës së fillimit
Në sektorin Z të stadiumit shumë tifozë të Juventus, që ishin organizuar në mënyrë të pavarur, u vendosën bashkë me një pjesë të tifozerisë neutrale dhe ishin të ndarë nga huliganët anglezë me barriera të papërshtatshme për të përballuar forcën e tifozëve anglezë më të dhunshëm: rreth një orë para fillimit të ndeshjes, tifozët britanikë filluan të shtynin drejt sektorit Z dhe një mur u shemb, me tifozët juventinë që u përpoqën të iknin në çdo mënyrë, por u gjetën të bllokuar pa rrugëdalje.
Lexo më tej: Juventus-Liverpool 1985: kur futbolli humbi pafajësinë e tij
Ndër lojtarët e Juventus ishte edhe Cesare Prandelli, i cili luajti minutat e fundit duke zëvendësuar Massimo Briaschi. Ai nuk e fsheh vështirësinë për të kthyer mendjen pas në atë mbrëmje terrori të përjetuar në Bruksel: “Kujtimet janë vërtet shumë të dhimbshme.” Rezultati përfundimtar, me bardhezinjtë që fituan me një gol të Platini, pati rëndësi deri në një pikë, sepse trashëgimia që la ajo mbrëmje ishte nga ato mizoritë që pasqyrohen ende sot në fjalët dhe sytë e atyre që e përjetuan atë çast.
“Kur flet për 39 të vdekur, nuk duhet të vlerësosh vetëm atë numër, por duhet ta shumëzosh për 7, për 8, për 10, sepse të gjithë ata njerëz kishin një familje dhe kishin miq.” Kështu e kujtoi ish-futbollisti dhe trajneri nga Orzinuovi atë natë tragjike, për të dhe për të gjithë ata që e përjetuan, në Heysel.
Kanë kaluar 40 vjet nga masakra e Heysel: cilat janë mendimet e Cesare Prandelli sa herë që mendja i kthehet asaj nate?
“Një tragjedi e vërtetë, një kujtim i tmerrshëm. Që nuk do të doje kurrë ta risjellësh në sipërfaqe, por duhet të kujtojmë atë që ndodhi, për të mos harruar. Ndoshta ajo tragjedi e madhe shërbeu për të hapur një fazë të re të futbollit, për të rindërtuar të gjitha stadiumet, për të pasur më shumë kujdes dhe siguri; por ishte një tragjedi e jashtëzakonshme. Kujtimet janë vërtet shumë të dhimbshme.”
A e dinit çfarë po ndodhte jashtë?
“Paradoksalisht, fati ynë ishte që nuk pamë asgjë, në kuptimin që në shtëpi, në televizor, u panë ato pamje drejtpërdrejt. Ne ishim të mbyllur në dhomat e zhveshjes dhe e vetmja gjë që bëmë ishte të lejonim të kalonin shumë tifozë që donin të largoheshin, që donin të dilnin nga stadiumi. Ata e përjetuan në lëkurën e tyre atë moment dhe kërkonin një rrugë shpëtimi. Nëse ne do të kishim parë gjithçka që panë të tjerët nga shtëpia, me shumë gjasë nuk do të kishim dalë në fushë.”
Dhe çfarë ndodhi?
“Problemi në atë moment ishte të evakuohej pjesa e anglezëve, sepse juventinët ishin shumica dhe nuk dinin si të vepronin. Pastaj erdhi delegati i UEFA-s duke thënë se ndeshja do të fillonte me vonesë, por se do të luhej. Boniperti, kur mbërriti në stadium, pa këtë çarçaf të bardhë dhe kishte zyrtarisht një të vdekur. Ai tha menjëherë se nuk do ta nxirrte skuadrën në fushë dhe mbaj mend fjalët e tij të sakta: ‘Skuadra nuk del kur ka një të vdekur në stadium.’”
Dhe megjithatë?
“Të vdekur kishte më shumë dhe ne u detyruam të dilnim në fushë. Kjo është e vërteta. U detyruam të qëndronim edhe pas ndeshjes, pikërisht për të fituar kohë për evakuimin e stadiumit: ishte një gjendje emergjente, kishte tanke përreth stadiumit dhe nuk dinin si të evakuonin atë pjesë të tifozëve anglezë. Ishte një natë tragjike dhe kur u kthyem në hotel, mbaj mend që pamë pamjet, ra një heshtje shumë e gjatë dhe askush nuk tha asnjë fjalë. Vetëm u pamë në sy me njëri-tjetrin. Nuk dinim asgjë për atë që po ndodhte jashtë. Ne dinim zyrtarisht që kishte një të vdekur, sepse presidenti Boniperti hyri në dhomat e zhveshjes duke thënë: ‘Nuk luhet, nuk luhet. Unë skuadrën time nuk e nxjerr në fushë me të vdekur në stadium.’”
Është e vërtetë që disa lojtarë të Juves kishin bërë tashmë dush?
“Po, është e vërtetë. Kur Boniperti tha atë gjë, disa bënë dush. Pak më vonë erdhi delegati i UEFA-s duke thënë se po vlerësonin gjithçka dhe ministri i Jashtëm i asaj kohe, Gianni De Michelis, u tregua shumë i zoti në të vepruar me autoritet dhe vendosmëri, por në të njëjtën kohë me ndjeshmëri. Mbaj mend që u mblodhën dhe folën për një kohë të gjatë para se të takoheshin Scirea dhe kapiteni i Liverpool: në atë moment u vendos që ndeshja duhej të luhej.
Ne, në fund të pjesës së parë, menduam se do ta gjenim këtë delegat të UEFA-s në dhomat e zhveshjes për të na thënë se ndeshja kishte përfunduar aty, por përkundrazi ai theksoi që ndeshja nuk do të përsëritej kurrë. Nëse ne do të kishim parë ato pamje, besoj se askush nuk do të kishte dalë në fushë. Fati ynë, nëse mund ta quajmë kështu, ishte që nuk pamë atë që të gjithë të tjerët jashtë e dinin.”
Ka momente që ndryshojnë gjithçka në jetën e një personi dhe të një sportisti: sa ka ndikuar Heysel në rrugëtimin e Cesare Prandelli?
“Ka ndikuar shumë, sepse kur flet për 39 të vdekur, nuk duhet të vlerësosh vetëm atë numër, por duhet ta shumëzosh për 7, për 8, për 10, sepse të gjithë ata njerëz kishin një familje dhe kishin miq. Janë përfshirë mijëra njerëz në atë tragjedi. Shumë njerëz vendosën të largoheshin nga futbolli në atë moment, ndërsa të tjerë u kthyen në stadium vetëm pas shumë vitesh. Shumë, atë natë, humbën atë aspekt romantik të lidhur me futbollin. Unë nuk e kam ndjerë kurrë këtë kupë si tonën dhe më pas pati edhe shumë polemika të kota.”
Në lidhje me këtë, si u përgjigjet Prandelli kritikave që ndër vite janë bërë për faktin që Juventusi festoi fitoren e kupës pas asaj ndeshjeje?
“Ato kanë qenë gjithmonë shumë të shtira dhe, në fakt, ne nuk kemi reaguar kurrë, pikërisht për respekt ndaj njerëzve dhe për rolin që kishim në atë moment. Ata na thanë: qëndroni aty, qëndroni aty edhe me kupën. Shumë dolën nga dhomat e zhveshjes dhe shumë të tjerë jo. Por na kishin thënë kështu dhe duhej ta bënim për arsye sigurie. U përpoqën të shmangnin ndonjë ndjekje ndaj anglezëve pas ndeshjes ose përplasje edhe më të tmerrshme dhe të vështira për t’u menaxhuar se ato që kishin ndodhur më parë”.
