BE-ja do të rishikojë marrëveshjen e saj politike dhe ekonomike me Izraelin për shkak të situatës “katastrofike” në Gaza, tha të martën Kaja Kallas.
Izraeli ka bllokuar për javë të tëra ndihmat për të hyrë në Rripin e rrethuar, përpara se të lejonte një sasi të vogël ditët e fundit, e cila ende nuk është shpërndarë. OKB paralajmëroi më herët të martën për një rrezikun e një urie masive të afërt, duke dhënë alarmin se 14,000 foshnja janë në rrezik të vdesin brenda 48 orëve.
Lexo më tej: 14 mijë fëmijë palestinezë rrezikojnë jetën brenda 48 orëve
“Situata në Gaza është katastrofike,” tha Kallas, diplomatia më e lartë e BE-së. “Ndihma që Izraeli ka lejuar të hyjë është sigurisht e mirëpritur, por është një pikë në oqean. Ndihma duhet të rrjedhë menjëherë, pa pengesa dhe në shkallë të gjerë, sepse kjo është ajo që nevojitet.”
“Kam bërë këto komente edhe gjatë bisedave me izraelitët,” vazhdoi ajo. “Gjithashtu kam pasur biseda me OKB-në dhe liderët rajonalë. Presioni është i nevojshëm për të ndryshuar situatën.”
Ministrat e jashtëm të disa vendeve të BE-së shprehën mbështetje për një nismë të udhëhequr nga Holanda për të rishikuar marrëveshjen, një hap që ministri i jashtëm holandez Caspar Veldkamp e nisi javën e kaluar në një letër drejtuar Kallas-it, diplomates më të lartë të BE-së, siç u raportua fillimisht nga Politico.
Marrëveshja e Asociimit BE-Izrael hyri në fuqi në vitin 2000 dhe mbulon tema që variojnë nga korniza për dialogun politik deri te bujqësia dhe shkëmbimi i lirë i mallrave. Çdo rishikim nga BE-ja, i bazuar në shqetësime për të drejtat e njeriut, do të dërgonte një sinjal të fortë diplomatik.
“Holanda mori iniciativën sepse kemi shqetësime të mëdha për Gazën,” tha Veldkamp. “Jemi mirënjohës që mjaft shtete anëtare e mbështesin këtë hap dhe që Përfaqësuesja e Lartë Kaja Kallas ka vendosur të nisë rishikimin e Nenit 2.”
“Kjo është një shenjë e rëndësishme europiane që qeveria izraelite duhet të heqë plotësisht bllokadën humanitare,” tha ai. “Ndërkohë, duhet të vazhdojmë të punojmë për një armëpushim, për të liruar pengjet, për të dërguar ndihmë humanitare atyre që kanë nevojë dhe për t’i dhënë fund kësaj lufte të tmerrshme.”
Toni i Kallas ka ndryshuar që nga java e kaluar, kur ajo tha se një nismë e tillë kishte pak gjasa të kishte sukses për shkak të mungesës së mbështetjes politike të njëtrajtshme brenda BE-së për të ushtruar më shumë presion ndaj Izraelit.
Kritikat ndaj Izraelit janë shtuar që nga dërgimi i letrës, dhe ofensiva ushtarake dhe bllokada ndaj Gazës ka vrarë qindra palestinezë të tjerë gjatë fundjavës. Udhëheqësit e Francës, Britanisë dhe Kanadasë dënuan të gjithë atë që e quajtën “vuajtje të patolerueshme” në Gaza.
Marc Botenga, eurodeputet dhe koordinator i Grupit të Majtë në Komitetin për Punët e Jashtme të Parlamentit Europian, mirëpriti rishikimin e marrëveshjes BE-Izrael, por shtoi: “Izraeli ende po merr armë dhe fonde publike nga Europa. Kjo bashkëfajësi e plotë me gjenocidin dhe pastrimin etnik është e tmerrshme. Na nevojitet një embargo e plotë armësh ndaj Izraelit tani dhe një anulim i menjëhershëm i Marrëveshjes së Asociimit BE-Izrael.”
Britania ndaloi të martën negociatat për një marrëveshje të tregtisë së lirë me Izraelin.
Izraeli nisi fushatën e tij më të fundit ushtarake në Gaza në tetor 2023, pasi grupi i armatosur Hamas mori pengje gjatë një sulmi në një festival muzikor në Izrael, i cili çoi në vdekjen e mbi 1,200 personave. Operacioni pasues izraelit ka shkatërruar shumicën e banesave dhe infrastrukturës jetike në Gaza dhe ka vrarë më shumë se 55,000 palestinezë, sipas autoriteteve lokale.
Një raport i datës 12 maj nga Klasifikimi i Fazës së Sigurisë Ushqimore, i mbështetur nga OKB-ja, zbuloi se Gaza është në rrezik kritik urie, me mbi 93 për qind të popullsisë që përballet me nivele krize të pasigurisë ushqimore. IPC shkruajti se me zgjerimin e operacioneve ushtarake izraelite në Gaza, rreziku i urisë “nuk është thjesht i mundur, por gjithnjë e më i mundshëm.” Autoritetet shëndetësore në Gaza thonë se Izraeli vrau të paktën 55 persona të martën dhe mbi 500 në tetë ditët e fundit.
Politico, përshtati në shqip ©LAPSI.AL
