Sekretari i Shtetit të SHBA-së, Marco Rubio, ka dhënë një deklaratë të fortë që sinjalizon një ndryshim të madh në qasjen amerikane ndaj luftës në Ukrainë, duke thënë qartë se Uashingtoni mund të tërhiqet nga përpjekjet për të ndërmjetësuar një armëpushim nëse nuk ka zhvillime konkrete brenda pak ditësh.
“Ne nuk do të vazhdojmë me këtë përpjekje për javë dhe muaj të tërë,” tha Rubio, duke shtuar se SHBA ka “prioritete të tjera për t'u përqendruar”.
Rubio paralajmëroi se nëse nuk ka sinjale të qarta për arritjen e një marrëveshjeje, Uashingtoni do të ndalë përpjekjet për një zgjidhje diplomatike.
“Ne duhet të përcaktojmë shumë shpejt tani – dhe po flas për një çështje ditësh – nëse kjo është e realizueshme në afat të shkurtër,” tha Rubio pas një takimi në Paris me liderë europianë.
“Nëse nuk do të ndodhë, atëherë ne thjesht do të ecim përpara,” shtoi ai.
Kjo qasje përbën një ndryshim të dukshëm nga zotimi i mëhershëm i presidentit Donald Trump, i cili kishte deklaruar se do të ndalte luftimet “brenda 24 orëve të para” të kthimit të tij në detyrë.
Deklaratat e Rubio-s vijnë në një kohë kur sulmet ruse mbi territorin ukrainas vazhdojnë. Presidenti Volodymyr Zelensky konfirmoi të premten se një breshëri raketash ruse vrau dy civilë, duke rritur tensionin në terren.
Paralelisht me zhvillimet diplomatike, SHBA dhe Ukraina kanë nënshkruar një memorandum për krijimin e një fondi të përbashkët investimi, pjesë e një marrëveshjeje të gjerë ekonomike që përfshin edhe sektorin e mineraleve.
Memorandumi deklaron se “populli amerikan dëshiron të investojë krah për krah me popullin ukrainas në një Ukrainë të lirë, sovrane dhe të sigurt.”
Megjithatë, marrëveshja është shoqëruar me mospajtime dhe tensione, pasi zbulimet e mëparshme sugjerojnë se përfshin edhe kontrollin mbi infrastrukturën energjetike të Ukrainës, përfshirë naftën dhe gazin.
Presidenti Zelensky ka kërkuar që kjo marrëveshje të përfshijë edhe garanci sigurie nga SHBA, duke paralajmëruar europianët se:
“Një armëpushim pa garanci sigurie është i rrezikshëm për Ukrainën.”
Por deri më tani, Shtëpia e Bardhë ka refuzuar të ofrojë një garanci të tillë, duke argumentuar se prania e bizneseve amerikane është një formë sigurie në vetvete – një qasje që dështoi në vitin 2022 kur Rusia pushtoi Ukrainën pavarësisht investimeve perëndimore.
Marrëveshja aktuale për mineralet vjen pas një dështimi dy muaj më parë, kur një takim mes Trump dhe Zelensky përfundoi në një përplasje publike.
Të enjten, Presidenti Trump deklaroi:
“Ne kemi një marrëveshje për mineralet e cila, sipas asaj që di, do të nënshkruhet të enjten tjetër... Dhe supozoj se ata do ta respektojnë marrëveshjen. Do të shohim. Por kemi një marrëveshje për këtë.”
Ndërkohë, deputetja ukrainase Ivanna Klympush-Tsintsadze theksoi se:
“Parlamenti ukrainas do të ketë fjalën e fundit mbi marrëveshjen.”
“Shpresoj që do të ketë arsye të mjaftueshme për të siguruar që gjithçka që do të nënshkruhet, dhe nëse do të ratifikohet, të jetë në interes të vendit tonë dhe të popullit tonë.”
Ministrja e Ekonomisë Yulia Svyrydenko, e cila nënshkroi marrëveshjen përmes një telefonate online me Sekretarin amerikan të Thesarit Scott Bessent, deklaroi:
“Ka shumë për të bërë, por ritmi aktual dhe progresi i rëndësishëm japin arsye për të pritur që dokumenti do të jetë shumë i dobishëm për të dy vendet.”
Të enjten, në Paris, Ministri i Jashtëm i Ukrainës Andrii Sybiha zhvilloi një takim me Marco Rubio-n dhe të dërguarin special të Trump, Steve Witkoff.
“Diskutuam rrugët drejt një paqeje të drejtë dhe të qëndrueshme, përfshirë një armëpushim të plotë, një kontingjent shumëkombësh, dhe garanci sigurie për Ukrainën,” tha Sybiha.
Në sfondin e një lufte që ka hyrë në vitin e tretë dhe një administrate amerikane që i rikthehet politikës së jashtme me thekse më transaksionale, Ukraina ndodhet mes presionit për të pranuar kushte të vështira dhe pasigurisë për garanci afatgjata.
Qëndrimi i Rubio-s përbën sinjalin më të qartë deri tani se Uashingtoni mund të mos jetë më në krye të përpjekjeve për paqe, nëse Kievi dhe Moska nuk lëvizin shpejt.
Përgatiti ©LAPSI.AL
