Presidenti amerikan Donald Trump ka vendosur të shtyjë përkohësisht vendosjen e tarifave të reja të ashpra tregtare për 90 ditë, duke sinjalizuar një tërheqje të kujdesshme pas ditësh tensionesh dhe paqartësie globale. Njoftimi, i bërë përmes rrjeteve sociale, vjen në një moment kritik për ekonominë amerikane dhe pozicionin e saj në rendin ndërkombëtar. Shtëpia e Bardhë e paraqiti lëvizjen si pjesë të një strategjie negociuese, por analistët e shohin si një reflektim të frikës së tregjeve dhe trysnisë nga aleatët tradicionalë të SHBA-së. Në sfond mbetet përshkallëzimi i konfliktit me Kinën dhe ndikimi afatgjatë që kjo taktikë mund të ketë për sistemin tregtar global.
BBC:
Prej ditësh, Donald Trump dhe ekipi i tij në Shtëpinë e Bardhë këmbëngulnin se ishin plotësisht të përkushtuar ndaj vendimit të tyre për të vendosur tarifa të gjera “reciproke” ndaj dhjetëra vendeve. Ata madje tallën një raport të publikuar të martën që thoshte se presidenti po mendonte një pezullim 90-ditor, lajm që shkaktoi një rritje të përkohshme të bursave.
Por tani ky pezullim i normave më të larta të tarifave, me disa përjashtime të dallueshme, është bërë realitet. Riorganizimi i rendit ekonomik global është pezulluar dhe premtimi i Trump për një epokë të artë të prodhimit amerikan do të duhet të presë.
Shtëpia e Bardhë ka thënë se vendosja e tarifave në mënyrë agresive dhe më pas shtypja e butonit “pauzë”, përpara se të fillonin negociatat me secilin vend individualisht, ka qenë plani që në fillim.
“Më shumë se 75 vende na kanë kontaktuar dhe imagjinoj që pas ditës së sotme do të jenë edhe më shumë,” u tha gazetarëve Sekretari i Thesarit, Scott Bessent, menjëherë pas njoftimit.
Kjo mënyrë interpretimi nga Shtëpia e Bardhë nuk është befasuese, natyrisht. Dhe është e vështirë të injorohet paniku i investitorëve, rënia e tregut të obligacioneve dhe kor i shtuar i kritikave republikane dhe pakënaqësisë publike që parapriu njoftimin.
Lexo më tej: Tarifa të zhurmshme por strategji të heshtur: Si po e minon fshehurazi Kina-Amerikën
Pra, a ishte ky një tërheqje strategjike përballë rezistencës së papritur, apo një shembull tjetër i strategjisë negociuese të Trump-it, “arti i marrëveshjes”, në veprim?
Nuk u desh shumë kohë që ndihmësit e Trump, shumë prej të cilëve kishin thënë më parë se ai nuk do të tërhiqej kurrë, të festonin lëvizjen e presidentit.
Këshilltari për tregtinë, Peter Navarro, tha se situata me tarifat e Trump “u zhvillua saktësisht ashtu siç duhej”.
“Ju qartësisht nuk keni kuptuar çfarë po bën presidenti Trump këtu,” u tha sekretarja për shtyp, Karoline Leavitt, një turme gazetarësh të mbledhur. “E gjithë bota po telefonon Shtetet e Bashkuara të Amerikës."
Ata ishin më pak të qartë për detajet e pezullimit të tarifave nga Trump, i shpallur përmes një postimi në faqen e tij Truth Social. A përfshiheshin BE-ja në pezullim? A ishin Meksika dhe Kanadaja, që kishin shmangur tarifat fillestare 10%, tani të përfshira? A u prekën tarifat që kishin në shënjestër sektorë specifikë?
Në fund, Shtëpia e Bardhë ofroi disa sqarime mbi këto pyetje, por për orë të tëra partnerët tregtarë të SHBA-ve u lanë të analizojnë postimin në Truth Social të Trump dhe të nxirrnin përfundime nga përgjigjet ndaj pyetjeve të bërtitura nga gazetarët gjatë daljeve informale për shtyp.
Të mërkurën pasdite, Trump pranoi se tregjet ishin “dukur mjaft të zymta” dhe se “njerëzit po ndiheshin paksa të tronditur”, një reflektim që hodhi poshtë një pjesë të guximit që kishte shfaqur gjatë javës së kaluar dhe mund të sinjalizojë arsyen e vërtetë për ndryshimin e kursit mbi tarifat.
Më herët gjatë ditës, ai kishte postuar në Truth Social, duke u bërë thirrje njerëzve “RRINI TË QETË!” dhe duke premtuar se “çdo gjë do të shkojë mirë”. Dhe të hënën ai sulmoi ata që i quajti “panikaxhinj”, një parti e përbërë nga “njerëz të dobët dhe budallenj” që nuk kishin durim me përpjekjet e tij.
Në fund, ishte vetë Trump ai që bëri një ndryshim të papritur kursi.
Ai këmbënguli, megjithatë, se njoftimi i tij për tarifat ishte një vendim që duhej marrë, dhe se çdo trazirë ekonomike pasqyronte një “sëmundje” që ishte lejuar të zgjaste në ekonominë amerikane.
Ndërkohë, Demokratët e paraqitën situatën në një dritë më pak optimiste. Udhëheqësi i pakicës në Senat, Chuck Schumer, e akuzoi Trump për “qeverisje përmes kaosit”.
“Ai po lëkundet, po tërhiqet, dhe kjo është një gjë e mirë,” tha ai.
Në fund, mënyra se si Trump mori vendimin mund të mos ketë rëndësi të madhe.
Realiteti është që SHBA-të tani po shfaqin një qasje më të butë, ose të paktën më të matur, ndaj kombeve që më parë ishin në shënjestër të tarifave ndëshkuese tregtare, edhe pse Trump po vazhdon të vendosë një tarifë 10% për të gjithë, gjë që vetëm pak javë më parë do të ishte lajm gjigant.
Kjo është e mjaftueshme që tregjet e aksioneve të rimëkëmben, dhe tani Trump po përqendron vëmendjen në një luftë tregtare me Kinën, të cilën e ka goditur me tarifa 125%.
Kjo do të ketë pasoja të veta ekonomike globale, por është më në përputhje me politikën e jashtme të kohëve të fundit amerikane, përfshirë atë të presidentit demokrat Joe Biden, që synon të kufizojë ambiciet kineze.
Misteri i madh, megjithatë, është nëse veprimet e Trump gjatë javës së fundit, që vënë aleatët në panik dhe kërcënojnë rendin global të vendosur, do ta bëjnë një strategji të tillë më të vështirë për t’u ndjekur.
Dhe pas 90 ditësh, kur të përfundojë pauza e Trump, drama dhe pasiguria ekonomike e kësaj jave mund të fillojë nga e para.
©LAPSI.AL
