Çfarë vendosi Trump?
Presidenti i SHBA, Donald Trump, ka shpallur një tarifë universale "bazë" prej 10% për të gjitha importet në SHBA, në atë që ai e ka quajtur "Dita e Çlirimit". Duke përshkruar datën 2 prill 2025 si "deklaratën tonë të pavarësisë ekonomike të Amerikës", ai tha se tarifat "reciproke" do të fillojnë nga ky prag bazë, megjithëse 60 vende do të përballen me tarifa shumë më të larta, deri në 50%. Lexo më tej: Bota sot mban frymën/ Trump gati të riformësojë ekonominë globale Tarifat do të hyjnë në fuqi në ditët e sotme. Trump tha se nga mesnata e 3 prillit, SHBA do të fillojë të vendosë tarifa 25% për të gjitha makinat e prodhuara jashtë vendit. Nuk është e qartë nëse kjo tarifë do të aplikohet përveç asaj universale. Sipas Trump, këto masa, të cilat i bëjnë mallrat e huaja më të shtrenjta, do të ndihmojnë prodhuesit amerikanë dhe do të mbrojnë vendet e punës. Megjithatë, çmimet për konsumatorët mund të rriten. Trump deklaroi se SHBA ishte shfrytëzuar nga "mashtruesit" dhe "plaçkitur" nga të huajt, duke njoftuar tarifën bazë 10% për të gjitha importet. Megjithatë, vende si Kamboxhia, Vietnami, Malajzia dhe Bangladeshi do të preken shumë më rëndë, me tarifa që arrijnë deri në 50% në disa raste. Mallrat nga Mbretëria e Bashkuar do të kenë një tarifë prej 10%, ndërsa ato nga Bashkimi Evropian (27 vende) do të goditen me një tarifë 20%. Tarifa bazë prej 10% do të hyjë në fuqi më 5 prill, ndërsa tarifat më të larta do të fillojnë nga 9 prilli në të njëjtën orë. Trump kishte shpallur më herët një tarifë 25% për të gjitha makinat e prodhuara jashtë SHBA, që hyn në fuqi më 3 prill në mesnatë. Muajin e kaluar, ai prezantoi një tarifë 25% për të gjitha importet e çelikut dhe aluminit. Gjithashtu, Trump dyfishoi në 20% tarifën për mallrat kineze, vendosi një tarifë 25% për mallrat nga Meksika dhe Kanadaja dhe vendosi një tarifë 10% për importet e energjisë nga Kanadaja.Por çfarë janë tarifat?
Tarifat janë taksa të vendosura mbi mallrat e importuara nga vende të tjera. Zakonisht, tarifat llogariten si përqindje e vlerës së një produkti. Për shembull, një tarifë 25% mbi një produkt që kushton 10 dollarë do të thotë një kosto shtesë prej 2.50 dollarësh. Kompanitë që importojnë mallra të huaja duhet t'i paguajnë taksë qeverisë. Kompanitë mund të zgjedhin t'i transferojnë pjesërisht ose tërësisht këto kosto tek konsumatorët.Tani që Trump vendosi tarifa mbi importet, parashikohet gjerësisht se kjo rrit koston për kompanitë që blejnë produkte nga jashtë. Për të mos humbur para, kompanitë mund të rrisin çmimet e mallrave që shesin, duke ia kaluar këtë kosto konsumatorëve. Për shembull, nëse një makinë importohet me një tarifë 25%, kompania mund ta shesë më shtrenjtë për të kompensuar tarifën. Kjo do të thotë se konsumatorët mund të paguajnë më shumë për produkte si makina, ushqime dhe pajisje shtëpiake.
Tarifat "reciproke" të shpallura nga Trump synojnë të vendosin masa kundër vendeve që tashmë tarifojnë produktet amerikane, megjithëse Trump pretendon se tarifat e SHBA janë më të ulëta se ato të vendosura ndaj mallrave amerikane.
