Presidenti Donald Trump deklaroi se "Ëndrra Amerikane është e pandalshme" ndërsa iu drejtua një seance të përbashkët të zhurmshme të Kongresit Amerikan për herë të parë që kur u rikthye në pushtet.
Në fjalimin më të gjatë presidencial drejtuar ligjvënësve në histori, ai parashtroi vizionin e tij për mandatin e dytë, ndërsa Republikanët duartrokitën gjashtë javët e tij me ritëm të lartë, të cilat kanë ripërcaktuar politikat e brendshme dhe të jashtme.
Trump u ngacmua nga Demokratët dhe, nga ana e tij, i provokoi ata gjatë fjalimit të tij të zhurmshëm në prime time, gjatë të cilit tha se administrata e tij "sapo ka filluar".
Presidenti Republikan ka ndërmarrë hapa për të ulur numrin e punonjësve federalë dhe për të ashpërsuar masat ndaj imigracionit, ndërsa ka vendosur tarifa ndaj partnerëve më të mëdhenj tregtarë të Amerikës dhe ka tronditur aleancën transatlantike për shkak të luftës në Ukrainë.
Këtu janë gjashtë pikat kryesore:
Trump parashikon një rrugë të vështirë me tarifat
Pas një dite të dytë trazirash në tregje, Trump minimizoi pasojat e mundshme ekonomike nga një luftë tregtare që ai nxiti këtë javë, duke përfshirë tarifa prej 25% ndaj Meksikës dhe Kanadasë dhe një shtesë prej 10% ndaj importeve kineze.
Por, në kontrast me ovacionet që pritën objektivat e tjera të politikës së tij, shumë Republikanë qëndruan ulur, një shenjë se taksat mbi importet të vendosura nga Trump kanë përçarë partinë e tij.
"Tarifat kanë të bëjnë me bërjen e Amerikës të pasur përsëri dhe bërjen e Amerikës madhështore përsëri," tha ai.
"Dhe po ndodh. Dhe do të ndodhë mjaft shpejt. Do të ketë një trazirë të vogël, por ne jemi në rregull me këtë. Nuk do të jetë shumë."
Trump shtoi se tarifat reciproke të përshtatura për partnerët tregtarë të SHBA-së do të "hyjnë në fuqi" më 2 prill.
Më herët gjatë ditës, Sekretari i Tregtisë i SHBA-së, Howard Lutnick, i tha Fox Business se Trump mund të shpallte një marrëveshje tregtare me Meksikën dhe Kanadanë që të mërkurën.
SHBA dhe Ukraina mund të jenë në rrugën e pajtimit
Trump tha se kishte marrë një "letër të rëndësishme" nga lideri i Ukrainës më herët gjatë ditës, e cila dukej se përputhej me atë që Volodymyr Zelensky kishte postuar publikisht në rrjetet sociale.
Presidenti i Ukrainës kishte thënë se tani ishte i gatshëm të punonte nën "udhëheqjen e fortë" të Trump për t’i dhënë fund luftës dhe "për të ardhur sa më shpejt në tryezën e negociatave për të sjellë paqen e qëndrueshme më afër".
"E vlerësoj që ai më dërgoi këtë letër," u tha Trump ligjvënësve.
Zelensky shtriu dorën e pajtimit një ditë pasi Trump pezulloi gjithë ndihmën ushtarake për aleatin e goditur të SHBA-së.
Lexo më tej: Gjithçka duhet të dini për goditjen që Trump i dha Zelenskit
Kjo ndodhi pas një takimi të ashpër në Zyrën Ovale javën e kaluar, kur të dy liderët debatuan përpara kamerave, përpara se të anulonin planet për të nënshkruar një marrëveshje minerare që do t’i mundësonte SHBA-së të përfitonte nga një partneritet ekonomik që përfshin burimet e Ukrainës.
Trump thuhet se shpresonte të shpallte gjatë fjalimit të tij në Kongres se marrëveshja ishte finalizuar më në fund. Por kjo nuk u realizua.
Groenlanda është në shënjestër, Lesoto jo
Pavarësisht se shumica e fjalimit të tij 99-minutësh u fokusua te çështjet e brendshme, këndvështrimi global i Trump u bë më i qartë.
Ka vende ku ai dëshiron të zgjerojë ndikimin e SHBA-së dhe të tjera nga të cilat dëshiron të tërhiqet.
Duke përsëritur dëshirën e tij që SHBA të marrë Groenlandën, ai u zotua: "Do ta marrim – në një mënyrë ose në një tjetër". Dhe tha se administrata e tij do të "rikuperojë" Kanalin e Panamasë.
Ai përmendi disa vende afrikane kur renditi atë që e quajti shpërdorim të fondeve nga paraardhësi i tij, Joe Biden.
Sipas Trump, Liberia, Mali, Mozambiku dhe Uganda po përfitonin padrejtësisht nga ndihmat amerikane.
Por komenti i tij më i drejtpërdrejtë ishte për Lesoton, për të cilën tha se ishte një vend "për të cilin askush nuk ka dëgjuar ndonjëherë", pavarësisht se kishte marrë 8 milionë dollarë për të promovuar të drejtat e komunitetit LGBT.
Ai mbajti anën e Musk pavarësisht protestave për shkurtime
Në fillim të fjalimit, Trump përmendi me emër këshilltarin e tij miliarder, Elon Musk, i cili po e ndiqte nga ballkoni.
Taskforca e tij për Efiçiencën e Qeverisë (Doge) ka marrë masa për të pushuar nga puna dhjetëra mijëra punonjës federalë, për të shkurtuar miliarda dollarë nga ndihmat e huaja dhe për të reduktuar programet qeveritare në të gjithë SHBA-në.
Shefi i SpaceX dhe Tesla-s, i veshur me një kostum të errët dhe një kravatë blu, u ngrit dhe pranoi duartrokitjet nga turma.
"Faleminderit, Elon," tha presidenti 78-vjeçar. "Ai po punon shumë. Nuk i duhej kjo."
Shkurtimet e Musk kanë shkaktuar skena të zemëruara në mbledhjet publike, dhe udhëzimet e tij për punonjësit federalë janë kundërshtuar herë pas here nga anëtarët e kabinetit të Trump.
Në sallë, ligjvënësit demokratë mbajtën pankarta me mbishkrimet "Musk vjedh" dhe "gënjeshtër".
Doge pretendon se ka kursyer tashmë 105 miliardë dollarë, por kjo shifër nuk mund të verifikohet në mënyrë të pavarur. Janë publikuar fatura për kursime me vlerë 18.6 miliardë dollarë, por media amerikane ka raportuar gabime në kontabilitet gjatë analizës së shifrave.
Kundërshtimi i Demokratëve ishte i fortë dhe rozë
Brenda pesë minutave të para të fjalimit, Al Green nga Teksasi u shoqërua jashtë sallës nga rojet, pasi refuzoi të zbatonte urdhrat e Kryetares së Dhomës së Përfaqësuesve për të ndaluar ndërhyrjet dhe për tu ulur në vendin e tij.
Ndërsa Trump fliste, Demokratët e tjerë mbanin pankarta me mbishkrimin "Kjo është një gënjeshtër".
Meqenëse Republikanët kontrollojnë Shtëpinë e Bardhë, Dhomën e Përfaqësuesve dhe Senatin, Demokratët kanë qenë kryesisht pa një drejtim të qartë, ndërsa përpiqen të forcojnë mesazhin e tyre dhe të kundërshtojnë veprimet e shpejta të administratës Trump.
Shumë gra Demokrate mbërritën në sallën e Dhomës së Përfaqësuesve të veshura me kostume rozë në shenjë proteste. Dhjetëra prej tyre – disa me fjalën "Rezisto" të stampuar në pjesën e pasme të bluzave – u larguan nga salla gjatë fjalimit.
"Nuk ka absolutisht asgjë që mund të them për t'i bërë ata të lumtur," tha Trump, i cili dukej sikur shijonte përplasjen.
Liderët e Demokratëve zgjodhën Elissa Slotkin nga Miçigani – një senatore në mandatin e parë, e zgjedhur në një shtet kyç që Trump fitoi në nëntor – për të dhënë përgjigjen zyrtare të partisë.
Ajo akuzoi Trump për "një dhuratë të paprecedentë për miqtë e tij miliarderë" dhe paralajmëroi se "ai mund të na çojë drejt një recesioni".
Ai po vë bast se energjia do të ulë inflacionin
Trump u zotua para votuesve se do ta mposhtë inflacionin në mandatin e tij të dytë dhe e përdori fjalimin për të shpallur se do të fokusohet në uljen e kostos së energjisë, duke lejuar hapjen e më shumë puseve të naftës dhe gazit në SHBA.
"Ne kemi më shumë ar të lëngshëm nën këmbët tona sesa çdo komb tjetër në botë, dhe tani kam autorizuar plotësisht ekipin më të talentuar ndonjëherë që ta nxjerrë. Quhet: 'Shpo, zemër, shpo'."
Rritja e çmimit të vezëve ka qenë një nga temat kryesore të lajmeve javët e fundit dhe Trump e bëri të qartë se kë fajësonte.
"Joe Biden, veçanërisht, lejoi që çmimi i vezëve të dilte jashtë kontrollit – dhe ne po punojmë shumë për ta ulur përsëri," tha ai.
Çmimet e vezëve u rritën pasi administrata Biden urdhëroi asgjësimin e miliona shpendëve vitin e kaluar për shkak të një shpërthimi të gripit të shpendëve, megjithëse çmimet kanë vazhduar të rriten edhe në presidencën e re të Trump.
Inflacioni muajin e kaluar ishte 3%, më i lartë se parashikimet, por shumë më poshtë kulmit të tij prej 9.1% në vitin 2022.
Vetëm një në tre amerikanë e aprovon mënyrën se si Trump po menaxhon koston e jetesës, sipas një sondazhi të Reuters/Ipsos të publikuar të martën.
BBC, përshtati në shqip ©LAPSI.AL
