Emmanuel Macron, presidenti francez, ka paralajmëruar Donald Trump kundër një “dorëzimi” të Ukrainës, pasi presidenti amerikan tha se lideri i Rusisë, Vladimir Putin, “dëshiron të arrijë një marrëveshje” që mund të përfshijë paqeruajtës evropianë.
Përçarja transatlantike mbi luftën ishte e dukshme të hënën, ndërsa Trump dhe Macron, lideri i parë evropian që vizitoi Shtëpinë e Bardhë që kur Trump rifitoi pushtetin, u përplasën mbi ndihmën dhe përpjekjet për të siguruar një paqe të qëndrueshme në Ukrainë.
Takimi ishte miqësor, ndonjëherë edhe i ngrohtë, por u zhvillua vetëm disa orë pasi SHBA votoi kundër një rezolute të Kombeve të Bashkuara të hartuar nga Ukraina dhe Bashkimi Evropian, e cila dënonte Rusinë për pushtimin e saj.
Trump, i cili javën e kaluar e quajti presidentin ukrainas Volodymyr Zelenskyy një “diktator” dhe fajësoi gabimisht Ukrainën për fillimin e luftës, u tha gazetarëve në Zyrën Ovale se Putini do të pranonte paqeruajtës evropianë në Ukrainë si pjesë e një marrëveshjeje të mundshme për t’i dhënë fund konfliktit trevjeçar.
Trump tha se nuk shihte asnjë kundërshtim ndaj një lëvizjeje të tillë, duke shtuar se e kishte ngritur idenë me Putinin. “Po, ai do ta pranojë,” tha presidenti amerikan. “E kam pyetur për këtë çështje."
“Shiko, nëse e bëjmë këtë marrëveshje, ai nuk po kërkon më shumë luftë. Nuk e ka problem. Por e kam pyetur posaçërisht për këtë çështje. Ai nuk ka asnjë problem me të.”
Më vonë, në një konferencë të përbashkët për shtyp, Trump përmendi bisedat pozitive të ekipit të tij me Rusinë. “Para se të vija këtu, nuk kishte asnjë komunikim me Rusinë dhe Rusia nuk po u përgjigjej thirrjeve. Nuk po flisnin me askënd dhe njerëzit e pranonin këtë."
“Por kur erdha këtu, një nga telefonatat e para që bëra ishte me presidentin Putin dhe u trajtuam me shumë respekt. Ata duan t’i japin fund kësaj lufte, kështu që kjo është një gjë e madhe.”
Ai shtoi: “Unë me të vërtetë besoj se ai dëshiron të arrijë një marrëveshje. Mund të jem gabim, por ai dëshiron të arrijë një marrëveshje.”
Presidenti amerikan pretendoi se kishte bërë më shumë përparim muajin e kaluar sesa ishte bërë në tre vitet e mëparshme. “Besoj se Emmanuel është dakord me mua për shumë nga çështjet më të rëndësishme,” tha ai. “Evropa duhet të luajë një rol qendror në sigurimin e sigurisë afatgjatë të Ukrainës.”
Macron pranoi se ai dhe Trump kishin “bërë hapa shumë domethënës përpara” në diskutimin e tyre. Por ai e përshkroi me qartësi Rusinë si “agresorin” në Ukrainë dhe ishte dukshëm më i kujdesshëm.
Ai u tha gazetarëve: “Kjo paqe nuk duhet të nënkuptojë një dorëzim të Ukrainës. Nuk duhet të nënkuptojë një armëpushim pa garanci. Kjo paqe duhet të lejojë sovranitetin e Ukrainës dhe t’i mundësojë Ukrainës të negociojë me aktorë të tjerë.”
Presidenti francez shtoi: “Mendoj se është jashtëzakonisht e rëndësishme të shkojmë drejt paqes. Por pika ime e fortë ishte të thoja: le të përpiqemi të arrijmë diçka fillimisht që mund të vlerësohet, të kontrollohet dhe të verifikohet… Ne duam paqe sa më shpejt, por nuk duam një marrëveshje të dobët.”
Më herët, të dy u përplasën drejtpërdrejt kur Trump bëri pretendime të rreme rreth financimit të luftës. Ai tha: “Vetëm që ta kuptoni, Evropa po ia jep Ukrainës paratë si hua. Ata po i marrin mbrapsht paratë e tyre.”
Macron u afrua, e preku Trumpin në krah dhe ndërhyri: “Jo, në fakt, për të qenë i sinqertë, ne paguam. Ne paguam 60% të përpjekjes totale. Ishte si SHBA: hua, garanci, grante.”
Trump u përgjigj: “Nëse e beson këtë, është në rregull për mua. Ata i marrin paratë mbrapsht, dhe ne jo. Por tani po.”
Trump dhe ekipi i tij kanë qenë duke negociuar një marrëveshje për ndarjen e të ardhurave nga mineralet me Ukrainën për të rikuperuar një pjesë të parave që administrata e mëparshme kishte dërguar në Kiev për të zmbrapsur Rusinë.
Trump e përshkroi marrëveshjen për mineralet si “shumë afër” dhe tha se mund të takohej së shpejti me Zelenskin për të finalizuar marrëveshjen. “Ai mund të vijë këtë javë ose javën tjetër për të nënshkruar marrëveshjen, gjë që do të ishte e mirë,” tha Trump, duke shtuar se do të takohej gjithashtu me Putinin në një moment.
Lexo më tej: Negociatat e paqarta SHBA-Ukrainë për mineralet/ Pse janë kaq të rëndësishme
Javën e kaluar, Zelenski hodhi poshtë kërkesat e SHBA për 500 miliardë dollarë në pasuri minerare nga Ukraina për të shlyer ndihmën e dhënë nga Uashingtoni gjatë luftës, duke argumentuar se SHBA nuk kishte ofruar ende një shumë të tillë dhe nuk kishte dhënë garanci të qarta sigurie në marrëveshje.
I pyetur nëse Ukraina duhet të jetë e gatshme të dorëzojë territor ndaj Rusisë si pjesë e një fundi të negociuar të konfliktit, Trump tha: “Do të shohim,” duke vënë në dukje se bisedimet sapo kishin filluar.
Në një intervistë për Fox News pas vizitës me Trump, Macron tha se një armëpushim midis Ukrainës dhe Rusisë “mund të arrihet në javët në vijim”. Ai gjithashtu lavdëroi lidershipin e Zelenskit dhe tha se ishte thelbësore që Trump të takohej me presidentin ukrainas.
Ndërkohë, Putin të hënën sinjalizoi se nuk ishte kundër përfshirjes së Evropës në bisedime. Në një intervistë të transmetuar, e raportuar nga Agence France-Presse, presidenti rus tha: “Jo vetëm vendet evropiane, por edhe vende të tjera kanë të drejtë dhe mund të marrin pjesë.”
Kryeministri britanik, Keir Starmer, pritet të vizitojë Trumpin më vonë gjatë javës, mes shqetësimeve në Evropë për qëndrimin gjithnjë e më të ashpër të Trumpit ndaj Ukrainës dhe afrimin e tij me Moskën në lidhje me konfliktin trevjeçar.
Ky shqetësim u thellua të hënën, pasi Këshilli i Sigurimit i OKB-së miratoi një rezolutë të hartuar nga SHBA, e cila mban një qëndrim më pajtues ndaj Rusisë. Më parë, ky organ me 15 anëtarë kishte qenë i bllokuar, pasi Rusia ka të drejtën e vetos.
Franca, Britania, Danimarka, Greqia dhe Sllovenia abstenuan. Rusia votoi pro pasi nuk arriti ta ndryshonte rezolutën dhe bllokoi përpjekjet evropiane për të shtuar një formulim që mbështeste Ukrainën.
SHBA votoi kundër një rezolute tjetër të Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së, të mbështetur nga Evropa, e cila dënonte pushtimin rus të Ukrainës, duke u rreshtuar përkrah Koresë së Veriut, Bjellorusisë dhe vendeve të tjera të lidhura me Rusinë, në vend të aleatëve evropianë.
Sheldon Whitehouse, një senator demokrat që bashkë-drejtoi një delegacion dypartiak në Konferencën e Sigurisë në Mynih, tha: “Ky votim është një turp. Tradhtia e pakuptimtë e Trumpit ndaj aleancave që kanë mbajtur amerikanët të sigurt që nga Lufta e Dytë Botërore dhe përulja e tij ndaj agresorit vrasës Putin përbëjnë një kërcënim për sigurinë kombëtare.”
The Guardian, përshtati në shqip ©LAPSI.AL
