SHBA dhe Ukraina arritën një marrëveshje mbi mineralet të martën. Sipas Financial Times zyrtarët ukrainas thonë se Kievi është gati të nënshkruajë marrëveshjen për zhvillimin e përbashkët të burimeve minerale të vendit, përfshirë naftën dhe gazin, pasi SHBA hoqi kërkesat për të drejtën e 500 miliardë dollarëve të ardhura të mundshme nga shfrytëzimi i burimeve. Kievi ka rënë dakord me Uashingtonin për një marrëveshje mineralesh që zyrtarët ukrainas shpresojnë se do të përmirësojë marrëdhëniet me administratën Trump dhe do të hapë rrugën për një angazhim afatgjatë të sigurisë së SHBA-së.
“Marrëveshja për mineralet është vetëm një pjesë e tablosë. Ne kemi dëgjuar shumë herë nga administrata amerikane se është pjesë e një tabloje më të madhe”, tha për Financial Times Olha Stefanishyna, zëvendëskryeministrja dhe ministrja e drejtësisë e Ukrainës që ka udhëhequr negociatat të martën.
Më herët, zëvendëskryeministrja për Integrimin Evropian dhe Euro-Atlantik, Olga Stefanishina, tha në X se negociatat ishin shumë konstruktive, me pothuajse të gjitha detajet kryesore të finalizuara. Kiev vlerëson se rreth 5% e lëndëve të para kritike në botë ndodhen në Ukrainë. Kjo përfshin rreth 19 milionë tonë rezerva të provuara të grafitit, për të cilat agjencia shtetërore e studimit gjeologjik të Ukrainës thotë se e bën vendin një nga pesë vendet më të mira për furnizimin e mineralit.
Grafiti përdoret për prodhimin e baterive për automjetet elektrike. Ukraina ka gjithashtu një të tretën e të gjitha depozitave evropiane të litiumit, përbërësi kryesor në bateritë aktuale. Përpara pushtimit rus, pjesa globale e Ukrainës në prodhimin e titanit, një metal i lehtë i përdorur në ndërtimin e gjithçkaje, nga aeroplanët te termocentralet, ishte 7%.
Sipas Yulia Svirydenko, Ministre e Ekonomisë e Ukrainës, burimet me vlerë 350 miliardë dollarë, ose 333 miliardë dollarë euro mbeten në territoret e pushtuara nga Rusia. Në vitin 2022, SecDev, një firmë konsulente për rrezikun gjeopolitik me bazë në Kanada, kreu një vlerësim, i cili zbuloi se Rusia kishte kapur 63% të minierave të qymyrit në Ukrainë dhe gjysmën e depozitave të manganit, ceziumit, tantalit dhe tokës së rrallë.
Pse i duan SHBA-të?
Mineralet janë themeli i ekonomisë së shekullit të 21-të, shpjegon Dr. Muga. Ato janë thelbësore për energjinë e rinovueshme, aplikimet ushtarake dhe infrastrukturën industriale dhe luajnë një rol gjithnjë e më strategjik në gjeopolitikë dhe gjeoekonomi.
Për më tepër, SHBA-ja dëshiron një marrëveshje për burimet minerale të Ukrainës, sepse dëshiron të reduktojë varësinë nga Kina, e cila kontrollon 75% të depozitave të tokës së rrallë në botë, sipas Grupit të Investimeve Gjeologjike.Në dhjetor, Kina ndaloi eksportet e disa mineraleve të tokës së rrallë në SHBA, pasi kishte kufizuar më parë eksportet e mineraleve në SHBA vitin e kaluar.
Të hënën (24/2), përpara një vizite me presidentin francez Emmanuel Macron, Këshilltari i Sigurisë Kombëtare i Shtëpisë së Bardhë, Mike Walz, i tha agjencisë amerikane të lajmeve NewsNation se marrëveshja kishte të bënte me zhvillimin ekonomik të byrekut dhe angazhimin e Shteteve të Bashkuara dhe Ukrainës së bashku për të ardhmen.
