Në një demonstrim force dhe uniteti, liderët kryesorë të ekstremit të djathtë evropian u mblodhën të shtunën në Madrid, duke shënuar fillimin e një epoke të re politike në kontinent – një epokë që ata e përkufizojnë si kthim te “Evropa e vërtetë”.
Nën sloganin “Make Europe Great Again”, tubimi i organizuar nga aleanca Patriotët për Evropën, e cila përbën grupimin e tretë më të madh politik në Parlamentin Evropian, përfaqësoi një sfidë të drejtpërdrejtë ndaj rendit ekzistues në Bruksel. Mes duartrokitjeve dhe flamujve që valëviteshin, liderë si Viktor Orbán, Marine Le Pen, Geert Wilders, Matteo Salvini dhe figura të tjera të njohura të së djathtës ekstreme shpallën objektivat e tyre të qarta: rrëzimin e qeverisjes së BE-së, ndalimin e politikave të gjelbra, luftën kundër emigracionit dhe refuzimin e diversitetit gjinor e familjar.
Një rend i ri, i frymëzuar nga Trump
Fitorja e Donald Trump dhe kthimi i tij në Shtëpinë e Bardhë u përmend në çdo fjalim. Për shumë nga këta liderë, rikthimi i tij përfaqëson një pikë kthese historike.
“Miku ynë Trump, tornado Trump, ka ndryshuar botën në vetëm disa javë. Epoka e vjetër ka marrë fund. Sot, të gjithë e shohin se ne jemi e ardhmja,” tha kryeministri hungarez Viktor Orbán mes brohoritjeve të audiencës.
Rama zgjohet ithtar i MAGA: Zoti e shpëtoi Trump, bekim për Europën!
Marine Le Pen, një figurë kyçe e kësaj lëvizjeje, festoi atë që e quajti “zhdukja e establishmentit evropian” duke vënë në shënjestër presidenten e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen.
“Ajo është zhdukur nga skena politike. Europa e vjetër po shembet,” deklaroi ajo.
Në mesin e 2,000 mbështetësve që mbushën sallën luksoze të Qendrës së Konferencave Marriott në Madrid, kishte një ndjenjë triumfi, përzier me një dëshirë të zjarrtë për ndryshim. Ata ishin kryesisht përkrahës të Vox-it, partisë spanjolle të ekstremit të djathtë, të veshur me shalle Dior dhe xhaketa Barbour – një kombinim i nacionalizmit me një sens aristokratik.
Një “Reconquista” e re politike
Një fjalë u përsërit vazhdimisht gjatë tubimit: Ripushtimi. Duke e krahasuar veten me mbretërit katolikë të Mesjetës, të cilët dëbuan myslimanët nga Gadishulli Iberik në “Reconquista”-n historike, liderët e ekstremit të djathtë u zotuan të “rimarrin” Evropën nga socialistët, liberalët dhe partitë tradicionale të qendrës së djathtë.
Për Herbert Kickl, kreun e Partisë së Lirisë në Austri, i cili foli përmes një tranmetimi në video, ndërsa negocionte për t’u bërë kancelari i ri i vendit të tij, mesazhi ishte i qartë: “Evropa po zgjohet. Njerëzit po ngrihen kundër Brukselit dhe ideologjive të majta që na janë imponuar për dekada.”
Andrej Babiš, ish-kryeministër i Çekisë, deklaroi me tone të forta se Marrëveshja e Gjelbër është një projekt i dështuar. “Brukseli po na çon drejt errësirës dhe kolapsit ekonomik,” tha ai, duke akuzuar BE-në për krizën energjetike dhe rënien industriale.
Geert Wilders, kryeministri i ardhshëm i Holandës, e orientoi sulmin e tij drejt migracionit. “A keni pasur mjaft emigracion islamik? A keni mjaft krime? A keni duruar mjaft nga kjo marrëzi e majtë?” pyeti ai turmën.
Përgjigja ishte një brohoritje e fuqishme: “Po!”
Një Evropë pa diversitet?
Një tjetër temë qendrore e tubimit ishte refuzimi i diversitetit gjinor dhe familjar. Në një qëndrim të ashpër kundër komuniteteve LGBTQ+, Krzysztof Bosak, lideri i partisë nacionaliste polake Konfederacja, shpalli një vizion konservator për Evropën. “Do të mbrojmë krishterimin dhe vlerat tradicionale. Do të mbrojmë familjen e vërtetë: nënën, babanë dhe shumë fëmijë,” deklaroi ai, duke marrë duartrokitje të fuqishme.
Aleancat dhe lufta për pushtet në BE
Pavarësisht entuziazmit, Patriotët për Evropën janë ende larg marrjes së pushtetit real në strukturat e BE-së. Me vetëm 86 vende në Parlamentin Evropian dhe një kryeministër të vetëm nga 27 shtete anëtare, ata e dinë se pa aleatë, strategjia e tyre do të mbetet simbolike.
Marine Le Pen sinjalizoi një mundësi bashkëpunimi me kryeministren italiane Giorgia Meloni, e cila i përket një grupimi tjetër politik, Konservatorëve dhe Reformistëve Evropianë (ECR). “Ne kemi shumë gjëra për të cilat mund të biem dakord. Dhe pyetja është: A do të ndalemi apo do të vazhdojmë luftën kundër Marrëveshjes së Gjelbër?” tha ajo.
Në të njëjtën kohë, Matteo Salvini u bëri thirrje partive tradicionale të qendrës së djathtë, veçanërisht Partisë Popullore Evropiane (EPP), që të zgjedhin anën e tyre. “Është koha të ndaloni bashkëpunimin me socialistët dhe liberalët. Na duhet guxim për të ndryshuar Evropën,” tha ai.
Një betejë ideologjike në horizont
Përfundimi i tubimit u shënua me një premtim të qartë: ky është vetëm fillimi. Në një darkë gala të mbajtur me dyer të mbyllura, liderët u takuan me Kevin Roberts, presidentin e Fondacionit Heritage, një institut konservator amerikan i afërt me Partinë Republikane dhe Trump-in.
Pavarësisht toneve triumfaliste, Patriotët për Evropën përballen me një sfidë të vështirë: si të shndërrojnë retorikën e tyre në realitet politik dhe të bindin pjesën tjetër të Evropës që një kthim në të shkuarën është rruga e duhur për të ardhmen.
Por një gjë është e qartë – Madrid ishte vetëm një sinjal i parë i një përplasjeje të madhe ideologjike që po afrohet në Evropë. A do të arrijë ekstremi i djathtë ta ndryshojë përfundimisht kontinentin? Apo kjo valë do të shuhet përballë rezistencës politike dhe qytetare? Vetëm koha do ta tregojë.
