Flash

Pse marrja e Groenlandës mund të jetë një marrëveshje e keqe për Trump

Lapsi.al 12 January 2025
Pse marrja e Groenlandës mund të jetë një marrëveshje e
Groenlanda mund të portretizohet si kufiri i ri për mineralet e çmuara dhe gjeopolitikën, por Donald Trump duhet të jetë i kujdesshëm se çfarë dëshiron kur kërkon kontrollin e ishullit të gjerë, të largët dhe pak të populluar të Arktikut. Rreth 56,000 groenlandezë jetojnë në një vend të qeverisur në mënyrë autonome, ndërsa ish-sundimtari kolonial, Danimarka mbikëqyr politikën e tyre të jashtme dhe sigurinë. Për dekada, Groenlandezët kanë synuar, ose të paktën ëndërrojnë, të fitojnë pavarësinë e plotë. Kryeministri Múte Egede tha në fillim të kësaj jave se Groenlanda nuk është në shitje. Sipas Ole Ellekrog, një gazetar danez që ka jetuar në Groenlandë, vendasit mbeten të pakënaqur për marrëdhëniet e tyre me Danimarkën. "Shumë kalaallit (groenlandez) që shpërngulen në Danimarkë ... përballen me një injorancë dhe arrogancë të madhe nga populli danez," tha Ellekrog për Politico. "Është kjo pakënaqësi në rritje që ka bërë që shumë njerëz në Groenlandë të ndihen sikur janë gati të provojnë diçka tjetër," tha Ellekrog, i cili shtoi se marrëdhëniet e tensionuara të të dy palëve hapin rrugën për figura të tilla si Trump "ndoshta pa e ditur ose ndoshta me zgjuarsi dhe me qëllim."  Kopenhageni gjithashtu paguan faturën për rreth gjysmën e buxhetit të ishullit, pengesa më praktike për pavarësinë për ekonominë e varur nga karkalecat. "Kjo është një faturë prej diku midis 750 milion dollarë deri në 1 miliard dollarë në vit," tha në një intervistë Jon Rahbek-Clemmensen, profesor i asociuar në Kolegjin Danez të Mbrojtjes. "Donald Trump nuk i pëlqen marrëveshjet e këqija, apo jo?" 

Lexo më tej: Manuali i bashkëjetesës me Trump: Fundi i Trudo si shembull për liderët botërorë 

E thënë ndryshe, Groenlanda është një komunë e mesme shumë e shtrenjtë për Danimarkën. Dhe Uashingtoni tashmë përfiton falas nga kjo status quo. Investimet e Bashkimit Evropian në Groenlandë janë gjithashtu shumë më të mëdha se ato të Shteteve të Bashkuara. Përkundër kësaj, Brukseli është kryesisht duke pritur dhe duke parë. "Është e qartë se sovraniteti i shteteve duhet të respektohet," tha zëdhënësja e Komisionit Evropian Anitta Hipper gjatë një konference për shtyp të mërkurën, duke shtuar se Brukseli mezi priste të punonte me administratën e ardhshme të SHBA drejt "një axhende më të fortë transatlantike".  Ndërsa Komisioni ka një zyrë të vogël përfaqësuese në Nuuk, posti vakant i të dërguarit special të BE-së për çështjet e Arktikut u plotësua vetëm në vjeshtë nga Claude Véron-Réville, tha Komisioni.

Objektivat e SHBA: Kontrollo

Marrja e Groenlandës, qoftë me blerje apo me forcë, nuk do të përmirësonte vërtet perspektivën e Uashingtonit. SHBA ka tre objektiva kryesorë në Groenlandë dhe ato janë përmbushur mirë sot. Së pari, Baza Hapësinore Pituffik (e njohur më parë si Baza Ajrore Thule) është një vend thelbësor ushtarak për sistemet e paralajmërimit të hershëm dhe fuqinë ajrore mbi rajonin e Arktikut. Së dyti, Groenlanda po afron vazhdimisht investitorët për të zhvilluar infrastrukturën e qëndrueshme të minierave për depozitat e saj të mineraleve të rralla të tokës dhe potencialisht edhe bakrit, argjendit, platinit dhe titanit. Kryeministri Egede ka udhëtuar në SHBA disa herë që kur u zgjodh në 2021 për të tërhequr investime private, por asnjë kompani nuk e ka bërë hapin. Së fundi, SHBA-të duan të parandalojnë ndërhyrjen e Kinës. Nën presionin e Uashingtonit, Kopenhageni bllokoi një kompani shtetërore kineze nga zhvillimi i tre projekteve të aeroportit në ishull, duke përmendur se do të ishte një rrezik sigurie. Duke përmbledhur, Rahbek-Clemmensen tha se "Shtetet e Bashkuara tashmë po marrin atë që duan. Dhe është e lirë.”  Mineralet

Mallkimi i mineraleve

Burimet minerale të Groenlandës po bëhen më të aksesueshme pasi ndryshimet klimatike bëjnë që kapaku i saj i madh i akullit të tërhiqet, por projektet aktuale janë të pakta. Miniera më e zhvilluar pranë skajit jugor të vendit, Kuannersuit ose Kvaneflejd, u bllokua efektivisht nga shfrytëzimi sepse depozitat e saj të tokës janë të përziera me uranium. Kompania që mban licencën e shfrytëzimit ka paditur qeverinë e Groenlandës për 11 miliardë dollarë. Depozitat e tjera janë shumë më të vogla dhe më të vështira për t'u aksesuar, që do të thotë se shfrytëzimi i tyre do të kërkonte shuma të mëdha investimesh dhe shumë kohë për t'u zhvilluar. Votuesit e Groenlandës do të shkojnë në qendrat e votimit më së voni në prill, me Egede duke lënë të kuptohet gjatë fjalimit të tij të Vitit të Ri se ai mund të propozojë gjithashtu një referendum për pavarësinë nga Danimarka. Megjithatë, ai është në një pozicion të ndërlikuar: Minierat mund t'i paguajnë Groenlandës rrugën drejt pavarësisë, duke zëvendësuar grantin vjetor të Danimarkës. Por votuesit e tij janë gjithashtu të shqetësuar për ndikimin e mundshëm mjedisor.

Mette Frederiksen, kryeministrja e Danimarkës, e ka trajtuar çështjen me kujdes politik, duke ia kaluar pyetjen Groenlandës, duke shmangur kështu ofendimin as të Donald Trump-it dhe as vetë banorëve të Groenlandës. Kur Trump sugjeroi më parë blerjen e ishullit, Frederiksen e quajti këtë ide “absurde.” Megjithatë, duke mos e kritikuar hapur këtë koment, Frederiksen mund të krijojë një hapësirë për bashkëpunim më të thellë mes Shteteve të Bashkuara, Danimarkës dhe Grenlandës në rajonin e Arktikut.

“Kur stuhia të ketë kaluar, mund të ndodhë që SHBA-të dhe Groenlanda të mund të negociojnë një formë të re bashkëpunimi”, përfundoi Ellekrog. Politico, përshtati në shqip ©LAPSI.AL 

Të këshilluara

Sulm me dron në Rusi

ndërtesa banimi janë goditur nga dronët në qytezën Kotovsk në rajonin Tambov në perëndim të Rusisë. Për pasojë, disa njerëz janë plagosur, tha mëngjesin e së sh...

13:02

Rrëzohet avioni në Kolumbi, 10 viktima

Të paktën 10 persona kanë humbur jetën si pasojë e rrëzimit të një avioni të vogël në veriperëndim të Kolumbisë. Mediat bëjnë me dije se mes viktimave ishin 5 a...

08:30

ide

Fillimi i fundit të pushtetit të Ramës

Fillimi i fundit mund të jetë mu ky moment, kur piqet bindja e rrëzimit të një kryeministri a qeverie a rendi - pra të një lloj bindjeje se gjërat nuk do të kthehen aty ku ishin para se të fillonte protesta

09:47 Veton Surroi

MOTI TIRANA

29°c

KËMBIMI EURO

94.48

aktuale

Ndiqe Lapsin edhe në

Me interes nga publiku

Me sytë katër

PAPARAZZI