Nga Michael Rubin, KATHIMERINI
Autori është drejtor i analizës së politikave në Forumin e Lindjes së Mesme dhe një bashkëpunëtor i lartë në Institutin Amerikan të Ndërmarrjeve në Uashington.
Recep Tayyip Erdogan nuk ka frikë të provokojë Evropën apo Shtetet e Bashkuara. Ai shantazhoi NATO-n që të merrte më shumë avionë luftarakë dhe të detyronte Suedinë të kthente disidentët paqësorë për t’i torturuar dhe burgosur.
Ai nuk pranon të kthejë skemat e avionëve luftarake F-35 që kontraktualisht duhet t'i kthejë, duke ngritur shqetësimin se mund t'i shesë ato në Rusi ose Kinë, ose t'i përdorë ato për të forcuar prodhuesin ushtarak të dhëndrit të tij.
Trupat turke pushtojnë ushtarakisht pjesë të Qipros, Sirisë dhe Irakut me qëllimin përfundimtar të aneksimeve dhe kontestojnë hapur territorin grek dhe armen. Erdogan përdori vizitën e kryeministrit Kyriakos Mitsotakis për të dyfishuar ndihmën për Hamasin. Një mbështetje e tillë për terrorin është rregull dhe jo përjashtim.
Erdogan transferoi armë te fraksionet e Al Kaedës në Siri dhe i dha ‘ushqim’ Shtetit Islamik. Turqia transferoi mercenarë sirianë dhe libianë në Nagorno-Karabakh gjatë fushatës së spastrimit etnik të Azerbajxhanit dhe Turqisë kundër të krishterëve armenë autoktonë të rajonit. Ndërkohë, Turqia është bërë burgu më i madh në botë i gazetarëve dhe ndër shkelësit më të këqij të lirisë fetare.
Çdo faktor i vetëm do të shkatërronte marrëdhëniet e SHBA me një vend normal, por Turqia ka një as në mëngë: bazën ajrore të Incirlik. Ndërsa baza nuk i shërben më qëllimit strategjik që bëri në kulmin e Luftës së Ftohtë, Forcat Ajrore të SHBA-së nuk duan të heqin dorë nga çdo aset. Kur sjellja e Erdoganit e bën Turqinë objekt debati në Këshillin e Sigurisë Kombëtare, Sekretari i Mbrojtjes shpesh zbeh çdo veprim që do të shqetësonte Turqinë dhe mund të ndikonte në aftësinë amerikane për të hyrë në bazë. Në fakt, Incirlik është bërë karta e Turqisë për të dalë nga burgu. Është një pazar djalli: Mirëprisni ushtrinë amerikane për të fituar imunitetin nga shtrëngimi amerikan.
Turqia mund ta ketë zhvilluar strategjinë, por të tjerët e kanë ndjekur nga pas. Pas sulmeve terroriste të 11 shtatorit 2001, Shtetet e Bashkuara filluan të përdorin bazën ajrore al-Udeid të Katarit. Për Pentagonin, ishte dhurata e duhur dhe koha e duhur. Në qendër të vëmendjes ishte Bin Laden dhe problemi i brendshëm ekstremist i Arabisë Saudite e shtyu qeverinë saudite që t'i tregonte ushtrisë amerikane daljen. Katari shtroi tapetin e kuq. Katari rinovoi bazën për të akomoduar më mirë forcat amerikane dhe subvencionoi pjesën më të madhe të pranisë amerikane.
Gjatë dy dekadave të fundit, sponsorizimi i Katarit ndaj grupeve terroriste dhe lëvizjeve islamiste u rrit proporcionalisht me praninë e SHBA-së në gjigantin e vogël të gazit. Emiri i Katarit mësoi shpejt se ai mund të mbështeste dhe financonte edhe grupet që vrisnin amerikanët, dhe ai nuk do të vuante asnjë pasojë për sa kohë që do të ishte mikpritës i Pentagonit. Katari plotëson çdo kusht për t’u përcaktuar si sponsor shtetëror i terrorit, por sekretarët e njëpasnjëshëm të Mbrojtjes nuk mund të shohin pyllin përmes pemëve. Ata kanë prioritet mbrojtjen e aseteve që kontrollojnë mbi një njohje më të gjerë të sigurisë kombëtare amerikane.
Shqipëria mund të jetë sot vendi i fundit që ka përqafuar strategjinë. Nën kryeministrin Edi Rama, Shqipëria është larguar nga demokracia. Rama burgos politikanë si Fredi Beleri sepse ai pengon skemat e tij të korrupsionit dhe i kthen me kokë poshtë programet e SHBA-së kundër korrupsionit për të anashkaluar rivalë si Arben Ahmetaj, një ish-zëvendëskryeministër, ylli i të cilit u bë shumë sfidë. Hiqni ideologjinë islamike të Erdoganit dhe Rama është një sozi politike e tij.
Rama ka dominuar Shqipërinë për më shumë se një dekadë dhe duket se dëshiron të mbetet edhe dy të tjera, pavarësisht vullnetit të popullit shqiptar. Ndoshta kjo është arsyeja pse ai tani përsërit strategjinë e Turqisë dhe Katarit për bazat. Më 4 mars 2024, Shqipëria rihapi zyrtarisht bazën ajrore të Kuçovës, 85 kilometra në jug të Tiranës, për të qenë një qendër logjistike dhe e operacioneve ajrore të NATO-s. Pasi Rama hapi zyrtarisht bazën, dy F-16 dhe dy F-35 amerikanë fluturuan ceremonialisht mbi bazën.
Me Rusinë në rrugën e luftës në Ukrainë dhe që kërcënon Moldavinë, dhe Aleksandar Vuçiçin e Serbisë që konkurron për të qenë Aleksandër Lukashenko i dytë, është e kuptueshme që NATO do të dëshironte një bazë në rajon. Por ata duhet të marrin në konsideratë me kujdes: A ia vlen qasja e SHBA-së dhe NATO-s në Kuçovë që të vuloset një Erdogan i dytë dhe të mbyllet një sy nga zmbrapsja e Shqipërisë nga demokracia?
