E ardhmja duket e zymtë për Ukrainën e lodhur nga lufta: Së pari është mungesa në ushtarë dhe municione, pastaj janë dyshimet për furnizimin e ndihmës perëndimore. Forcat ukrainase përballen gjithashtu me një armik rus që ka marrë përparësi së fundmi në fushën e betejës.
Dy vjet pasi operacioni në shkallë të plotë i Rusisë pushtoi gati një të katërtën e vendit, koefiçentët e fitores për Kievin nuk mund të ishin më të larta. Pas një vargu fitoresh në vitin e parë të luftës, shanset janë përmbysur për ushtrinë ukrainase, e cila ka më pak armë dhe më pak ushtarë kundër një kundërshtari më të fuqishëm.
Ndërsa lufta hyn në vitin e saj të tretë, më poshtë mund të lexoni një vështrim të situatës në terren, sfidave përpara dhe disa nga pasojat e mundshme nëse Ukraina nuk merr njerëzit, municionet dhe ndihmën që i nevojiten për të mbështetur luftën e përgatitur nga Associated Press
Cila është gjendja në terren?
Betejat e fituara janë kthyer në shkatërrime të mëtejshme për Ukrainën përgjatë vijës gjarpëruese të frontit në lindje të vendit. Me Rusinë që po kalon në avantazh, mungesat e mëdha dhe një tronditje e madhe ushtarake ende e freskët, ka shumë pyetje se sa mund të rezistojë Kievi.
“Siç janë gjërat deri tani, asnjë palë nuk ka fituar. Asnjëra palë nuk ka humbur. Asnjëra palë nuk është afër dorëzimit. Dhe të dyja palët kanë shteruar pak a shumë fuqinë njerëzore dhe pajisjet me të cilat filluan luftën,” tha gjenerali Richard Barrons, një oficer ushtarak britanik që është bashkëkryetar i një kompanie konsulence të mbrojtjes.
Ukrainës iu desh të bënte disa hapa pas, kur kundërofensiva e shumëpritur e verës nuk arriti të prodhonte ndonjë përparim. Forcat e armatosura kaluan në një pozicion mbrojtës në vjeshtë për të zmbrapsur përparimet e reja nga Moska.
Më 17 shkurt, forcat ruse morën kontrollin e qytetit Avdiivka, ku trupat e Kievit ishin nën zjarr të vazhdueshëm me rusët që afroheshin nga tre drejtime. Komandantët ukrainas ishin ankuar për javë të tëra për mungesë të personelit dhe municionit. Ishte fitorja më e madhe në fushën e betejës për Rusinë që nga lufta për Bakhmutin dhe konfirmoi se ofensiva e Moskës po merrte vrull.
Larg fushëbetejës, Ukraina ka rezultuar e suksesshme në Detin e Zi, ku ka përdorur armë me rreze të gjatë për të goditur instalimet ushtarake në Krime dhe drone detarë për të fundosur anijet luftarake ruse. Ukraina ka çaktivizuar një të tretën e Flotës së Detit të Zi, sipas Këshillit Atlantik.
Ukraina po kërkon të blejë më shumë raketa me rreze të gjatë për të goditur thellë në territorin e pushtuar nga Rusia, një lëvizje që disa vende evropiane kanë frikë se mund të shkaktojë përshkallëzim nga Moska.
Sa është numri i të vrarëve deri tani?
Si Rusia ashtu edhe Ukraina janë përpjekur t'i mbajnë të fshehta shifrat e viktimave. Pak detaje rreth vdekjeve të ushtrisë ukrainase dihen që nga fillimi i pushtimit në shkallë të gjerë në vitin 2022. Por është e qartë se dhjetëra mijëra civilë ukrainas janë vrarë.
Në vitin 2023, analiza e parë statistikore e pavarur e të vdekurve të luftës ruse arriti në përfundimin se rreth 50,000 burra rusë kishin vdekur në luftë. Dy media të pavarura ruse, Mediazona dhe Meduza, punuan me një shkencëtar të dhënash nga Universiteti Tübingen i Gjermanisë për të analizuar të dhënat e qeverisë ruse.
Çfarë ndodh nëse Ukraina nuk mund të gjejë më shumë trupa ushtarake?
Nëse Ukraina nuk e shton numrin e ushtarëve, linjat mbrojtëse të saj do të zgjerohen dhe do të jenë më të dobëta ndaj sulmit rus, veçanërisht nëse Moska fillon sulme intensive me shumë drejtime përgjatë vijës së frontit prej 1000 kilometrash (620 milje).
Ushtria ukrainase ka një mungesë mesatare të personelit prej 25% nëpër brigada, sipas ligjvënësve. Komandantët ushtarakë nuk janë në gjendje t'u japin ushtarëve të tyre pushim të mjaftueshëm dhe Rusia kohët e fundit ka rritur ritmin e sulmeve. Si rezultat, ushtarët janë të lodhur - dhe lëndohen më lehtë - duke përkeqësuar efektet e mungesës.
Komanda ushtarake e Ukrainës ka thënë se 450,000 deri në 500,000 rekrutë shtesë nevojiten për fazën tjetër të luftës. Edhe nëse Ukraina arrin të mobilizojë atë numër, gjë që nuk ka gjasa, ajo përsëri nuk do të jetë në gjendje të përputhet me fuqinë punëtore të Rusisë, e cila ka më shumë se tre herë popullsinë e Ukrainës.
Ligjvënësit kanë kaluar muaj duke u menduar mbi një propozim të diskutueshëm për të rritur grupin e rekrutimit, pasi shumë burra ukrainas vazhdojnë t'i shmangen luftës në qytetet ukrainase.
Komandantët thonë se nuk kanë mjaftueshëm njerëz për të hapur llogore apo për të kryer operacione sulmuese.
Mungesat gjithashtu kanë imponuar ndryshimin e taktikës dhe fokusimin tek ruajtja e jetëve të ushtarëve, ndonjëherë në dëm të mbajtjes së territorit.
Po armët dhe municionet?
Nëse vazhdon, mungesa e municioneve do të rrezikojë aftësinë e Ukrainës për të ruajtur territorin dhe për të mbajtur gjallë ushtarët.
Udhëheqësit ushtarakë duket se po racionojnë predha, duke dërguar municione në pozicionet e qitjes për të ruajtur rezervat, ndërsa premtimet për më shumë municione nga aleatët perëndimorë kanë mbetur të paplotësuara.
Bashkimi Evropian dështoi në premtimin e tij për të dhënë 1 milion predha deri në fillim të vitit, duke dhënë vetëm disa qindra mijëra.
Në të njëjtën kohë, Rusia po mobilizon industrinë e saj të mbrojtjes dhe së shpejti mund të jetë në gjendje të gjuajë 5000 fishekë artilerie në ditë, tha Barrons. Ukraina po ndërton prodhimin e saj vendas të armëve, por nuk do të jetë në gjendje të arrijë Moskën për një afat të shkurtër.
Komandantët ushtarakë janë ankuar për muaj të tërë për mungesë municioni për mjetet luftarake të këmbësorisë, mitralozë, artileri dhe sisteme të shumta lëshimi raketash. Këto mungesa u bënë veçanërisht shqetësuese deri në fund të vitit 2023, me disa komandantë artilerie që thonë se mund të plotësojnë vetëm 10% të nevojave për municion.
Komandantët thonë se artileria me rreze të gjatë në veçanti shërben për dy qëllime të rëndësishme: Së pari, ajo vepron si një ombrellë mbrojtëse për të mbuluar këmbësorinë, duke i lejuar ata të mbajnë territorin dhe të përgatiten për operacione sulmuese. Së dyti, duke goditur trupat ruse dhe armatimin e rëndë nga distanca, artileria parandalon sulmet e planifikuara duke ulur ndjeshëm aftësitë e Moskës.
Pa municionet e duhura, Ukraina do të vihet gjithnjë e më shumë nën presionin e breshërive të pamëshirshme të artilerisë së Rusisë. Komandantët thonë se ushtarët e tyre nuk kanë zgjidhje tjetër veçse të gërmojnë më thellë për të mbajtur pozicionet.
A është e kufizuar mbështetja e Perëndimit?
Ukraina është e varur nga aleatët perëndimorë dhe organizatat ndërkombëtare jo vetëm për ndihmë ushtarake, por edhe për mbështetje financiare dhe ndihmë humanitare.
Pa ndihmën perëndimore, Ukraina nuk do të ketë armët, municionet dhe trajnimin që i nevojiten për të mbështetur përpjekjet e luftës, as nuk do të jetë në gjendje të mbajë në këmbë ekonominë e saj të goditur ose të arrijë ukrainasit e bllokuar në shkëmbimin e zjarrit të betejave.
Midis ndarjeve brenda BE-së dhe 60 miliardë dollarëve në ndihmë ushtarake në Kongresin e Shteteve të Bashkuara, vendet perëndimore nuk kanë qenë aq të gatshme të japin para këtë vit.
Kievi mori një frymë lehtësimi në shkurt, kur BE miratoi zgjatjen e një pakete ndihme prej 50 miliardë euro (54 miliardë dollarë) për Ukrainën pas rezistencës nga Hungaria. Ato para janë të destinuara për të mbështetur ekonominë dhe për të rindërtuar vendin, jo për të luftuar Rusinë.
Por ajo që presin liderët ukrainas është financimi nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Fondet do t'i mundësojnë Ukrainës të blejë armë dhe pajisje nga firmat amerikane, të ketë qasje në më shumë trajnime ushtarake dhe shkëmbime të inteligjencës dhe të forcojë mbrojtjen ajrore dhe detare. Paratë do të ofrojnë gjithashtu mbështetje të drejtpërdrejtë buxhetore për Kievin.
Udhëheqësit ukrainas kanë nevojë gjithashtu për ndihmën perëndimore për të mbuluar pagat e nëpunësve publikë dhe punonjësve mjekësorë.
Nga ana humanitare, Kombet e Bashkuara dhe agjencitë e tyre partnere thanë se nëse apeli për 3.1 miliardë dollarë fonde të reja për vitin nuk përmbushet, OKB-ja nuk do të jetë në gjendje të plotësojë nevojat bazë të 8.5 milionë ukrainasve që jetojnë në vijën e parë të frontit. AP/ Përshtati Lapsi.al
