Një gjykatë ka vendosur që Donald Trump nuk mund të kandidojë për president në Kolorado për shkak të veprimeve të tij përpara trazirave të 6 janarit. Pra, çfarë do të thotë kjo për zgjedhjet e përgjithshme në Shtetet e Bashkuara të Amerikës?
Sipas vendimit, Trump nuk ishte i përshtatshëm si kandidat në garën paraprake të republikanëve, sepse një pjesë e Kushtetutës së SHBA skualifikon njerëzit që përfshihen në kryengritje.
Trump ka thënë se do të apelojë në Gjykatën e Lartë të SHBA për të anuluar vendimin, duke nisur një betejë gjyqësore që mund t'i japë formë garës së vitit 2024.
Ish-presidenti është i favorizuar për t'u bërë kandidati republikan në zgjedhjet e nëntorit, ku pritet të përballet me presidentin demokrat Joe Biden.
Pse Gjykata e Lartë e Kolorados e mori këtë vendim?
Gjykata u shpreh se gjeti "prova të qarta dhe bindëse që Presidenti Trump ishte i përfshirë në kryengritje".
"Shumica e gjykatës mendon se Trump është skualifikuar nga mbajtja e detyrës së presidentit sipas seksionit 3 të Amendamentit të 14-të," përfundoi ai.
Seksioni 3 skualifikon nga zyra federale njerëzit që përfshihen në "kryengritje ose rebelim" kundër Kushtetutës.
Ai daton nga epoka e pas Luftës Civile dhe ishte një përpjekje për të ndaluar njerëzit që mbështesin largimin e shteteve jugore nga Bashkimi i shteteve, të mos kthehen në postet qeveritare.
Kjo është hera e parë që Seksioni 3 është përdorur për të skualifikuar një kandidat presidencial.
Ishte një vendim i ndarë, 4-3, që do të thotë se tre gjyqtarë në gjykatë besojnë se nuk ka bazë ligjore për të përjashtuar zotin Trump nga votimi.
Vendimi i gjatë prej 213 faqesh thoshte se veprimet e zotit Trump deri në 6 janar përbënin pjesëmarrje në kryengritje.
Avokatët e tij kishin argumentuar në Kolorado se ai nuk duhet të skualifikohej, sepse nuk mbante përgjegjësi për trazirat.
A mund të qëndrojë ende Donald Trump në zgjedhjet e 2024?
Po. Ky vendim zbatohet vetëm për Koloradon, kështu që e lë zotin Trump ende në garë për zgjedhjet e tjera paraprake republikane, kërkimin shtet pas shteti nga secila parti për një kandidat presidencial.
Ai është shumë përpara rivalëve të tij republikanë, kështu që mund të fitojë ende nominimin e partisë së tij pa konkurruar në Kolorado.
Joe Biden fitoi në Kolorado kundër Donald Trump në vitin 2020 me një diferencë të madhe dhe nuk ka gjasa që zotit Trump t'i duhet të fitojë shtetin për të fituar zgjedhjet.
Por mund të ketë implikime më të gjera për zgjedhjet e përgjithshme.
Dhjetra shtete të tjera amerikane kanë padi të ngjashme duke u përpjekur të ndalojnë zotin Trump të kandidojë dhe disa prej tyre kanë gjasa të kenë sukses.
Nëse ai do të ndalohej të kandidonte në një shtet ku ai dhe zoti Biden janë kokë më kokë, kjo mund të jetë kritike për garën presidenciale që pritet të ketë një rezultat të ngushtë.
Çfarë ndodh më pas?
Stafi i Trump ka thënë se do të apelojë vendimin në Gjykatën e Lartë të SHBA.
Për sa kohë që ekipi i tij ka apeluar deri më 4 janar, emri i zotit Trump do të mbetet në fletën e votimit në Kolorado, derisa Gjykata e Lartë të marrë vendimin e saj.
Gjyqtarët do të duhet të marrin në konsideratë argumentet ligjore që do të kërkojnë kohë, por do të jenë nën presion për të vendosur përpara zgjedhjeve paraprake më 5 mars.
Për të shtuar shqyrtimin e jashtëzakonshëm mbi atë që vendos Gjykata e Lartë, vendimi i tyre mund të zbatohet në nivel kombëtar dhe të ketë ndikim në paditë diku tjetër.
Bilanci i asaj gjykate është zhvendosur. Gjykata është bërë më konservatore vitet e fundit, pjesërisht falë tre gjyqtarëve të emëruar nga Presidenti Trump.
Ku qëndrojnë ekspertët ligjorë për këtë?
Janë dy çështje kyçe ligjore për t'u marrë parasysh.
Njëra është nëse veprimet e zotit Trump në nxitjen e sulmit ndaj Kapitolit të SHBA barazohen me kryengritje.
Tjetra është nëse mbajtësit e funksioneve që Seksioni 3 synonte të ndalonte duhet të përfshinte presidentin.
Një gjykatë më e ulët në Kolorado tashmë vendosi se Trump ishte përfshirë në kryengritje, por ligji nuk zbatohej në zyrën e presidencës.
Ky vendim i fundit nuk u pajtua dhe studiuesit kryesorë juridikë janë të ndarë, nëse ky ligj duhet të zbatohet për zotin Trump.
Cili është ndikimi politik?
Ekipi i Trump thotë se vendimi është një shembull tjetër i sistemit të drejtësisë, që përdoret për të persekutuar kandidatin e tyre.
Zëdhënësi Steven Cheung tha se votuesve në Kolorado u mohohet e drejta për të zgjedhur kandidatin që duan t'i përfaqësojnë ata.
Edhe disa nga kundërshtarët politikë të Trump e kanë përshkruar vendimin si jodemokratik.
"Unë mendoj se ai duhet të pengohet nga të qenit president i Shteteve të Bashkuara nga votuesit e këtij vendi," tha republikani Chris Christie, një kritik i ashpër që kandidon kundër tij.
Trump është përballur me një sërë sfidash ligjore që nga largimi i detyrës në vitin 2021, duke përfshirë disa padi penale.
Ata nuk kanë bërë asgjë për të zvogëluar popullaritetin e tij, dhe në fakt duket se i kanë energjizuar mbështetësit e tij në garën republikane./Përshtatur nga BBC
