Shumë rrallë në vendin tonë është folur për ‘cancel culture’. Një term për të cilin një pjesë e madhe nuk kanë dëgjuar, e shumë të tjerë nuk e kuptojnë.
Një video e Megi Pojanit bëri që kjo fjalë të risillej në vëmendje. Mes shumë njerëzve të zakonshëm që kërkuan që ajo ‘të bojkotohej kulturalisht’, ishte edhe Noizy. Në një reagim në mediat sociale ai shkroi se Megi meriton të bojkotohet nga të gjithë ata që e ndjekin.
Por, çfarë është ‘Cancel Culture’?
‘Cancel Culture’ lidhet me idenë se një person mund të "bojkotohet" - me fjalë të tjera, të bllokohet kulturalisht nga të paturit e një platforme apo karrierë të spikatur publike –dhe në botë është bërë një temë debati.
Rritja e "kulturës së bojkotimit" për me një model të njohur: një personazh i famshëm ose një personazh tjetër publik që bën ose thotë diçka fyese, pason një reagim publik, i nxitur shpesh nga mediat sociale politikisht progresive.
Ky proces i thirrjes publike është bërë një mjet i rëndësishëm i drejtësisë sociale - një mënyrë për të luftuar, nëpërmjet veprimit kolektiv, disa nga mosbalancimet e mëdha të pushtetit që shpesh ekziston midis publikut. Figurat me platforma dhe audienca të gjera, si dhe njerëzit dhe komunitetet, fjalët dhe veprimet e tyre mund të dëmtojnë.
Sa e vështirë është të bojkotosh një personazh publik?
Në fakt, është e vështirë t'i japësh fund karrierës së dikujt përmes fuqisë së reagimit publik. Pak artistë apo figura të tjera publike janë ‘bojkotuar’ me të vërtetë – edhe pse ata mund të jenë përballur me kritika të konsiderueshme negative dhe thirrje për të mbajtur përgjegjësi për deklaratat dhe veprimet e tyre, shumë pak prej tyre kanë përjetuar vërtet pasoja në fund të karrierës.
Mbështetja e vazhdueshme për ata që ‘gjoja’ përballen me ‘cancel culture’ tregon se në vend që të shkatërrohet jetesa e dikujt, të bëhet një objektiv kritikash dhe reagimesh mund të nxisë simpatinë e publikut.
A është ‘cancel culture’ një mjet i rëndësishëm i drejtësisë sociale apo një formë e re e frikësimit të turmës?
Nëse ‘bojkotimi’ i dikujt zakonisht nuk ka shumë efekt të matshëm, a ekziston ‘cancel culture’? Apo vetë ideja e anulimit funksionon për të penguar sjelljen e mundshme të keqe?
Debati nuk ka të bëjë vetëm me atë se kur dhe si personazhet publike duhet të humbasin statusin dhe mjetet e tyre të jetesës. Bëhet fjalë gjithashtu për vendosjen e normave të reja etike dhe sociale dhe për të kuptuar se si të përgjigjemi kolektivisht kur ato norma shkelen.
